Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/10119 K.2025/8438

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın ve asli müdahil tarafından açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar ile davalı idare vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın ve asli müdahil tarafından açılmış bulunan davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Karar tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince, miktar veya değeri her paydaş için 278.730,00 TL'yi geçmeyen davalara ilişkin olarak Bölge Adliye Mahkemesi kararları kesin olup, bu kararlar aleyhine temyiz yoluna başvurulamaz.

Mahkemece, ..., ... ve ... haricindeki davacılar lehlerine hükmedilen tazminat bedelleri Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 278.730,00 TL’nin altında kaldığından işbu davacılar yönünden davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin miktar itibarıyla reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı idare vekilinin davacılar ..., ... ve ... yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

1. Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ..., Mahallesi 1 51... parsel sayılı taşınmaza davalı idarece fiili el atma olgusu gerçekleşecek şekilde kamulaştırmasız el atıldığından bahisle taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

2. Asli müdahil dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ..., Mahallesi 1 51... parsel sayılı taşınmazda ... ve ...’nin paydaş olduklarını, işbu maliklerin toplam 2/5 paylarının gaip oldukları tespit edilerek, hisselerine isabet eden kamulaştırmasız el atma bedelinin taraflarına ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın ve asli müdahil tarafından açılan davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve davalı idare vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; faize ilişkin hüküm kurulması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; uzlaşma şartının yerine getirilmediğini, bedeline hükmedilen alanın düzenleme ortaklık payı kesintisi içerisinde bulunduğunu, miktarın fahiş olduğunu, emsallerin doğru seçilmediğini, fiilen el atılmadığını, tüm hissedarların dava açması gerektiğini, süre aşımının söz konusu olduğunu, idari yargının görevli olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan arsa niteliğindeki taşınmaza mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak değer biçen, usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen bilirkişi raporuna göre el atma bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi taşınmazların bilirkişi raporunda belirlenen niteliğine göre bedelinin uygun olduğunu; ancak terkine ilişkin hatalı hüküm kurulmuş olması,

davacıların hisselerine isabet eden kamulaştırmasız el atma bedeli olan toplamına dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması, dava dosyasında da tespit edildiği üzere dava konusu taşınmaza 1983 yılı öncesi el atıldığından maktu harca hükmedilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde nispi olarak belirlenmesi doğru olmadığından,

davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın ve asli müdahil tarafından açılmış bulunan davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasına talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gibi husumetin davalı idareye yöneltilmesi doğrudur.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı idare vekilinin aşağıdaki paragrafların dışında kalan temyiz itirazları kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmediği gibi davacılardan ...’un vefat etmesi nedeniyle mirasçıları ... ve ...’un vekâletleri dosyaya sunulduğu hâlde, karar başlığında gösterilmemeleri,

davacılardan ... ve ...’ın vefat etmesi nedeniyle mirasçılarının vekâletnameleri dosyaya sunulmuş olmasına rağmen mirasçıların karar başlığında gösterilmemeleri hususu, işbu davacılar yönünden verilen karar kesin olduğundan bozma nedeni yapılmamıştır.

4.Dosyadaki bilgi ve belgelere yapılan incelemede; dava konusu taşınmazın maliklerinden ... ve ... yönünden alınmış bir gaiplik kararı bulunmadığı gibi, malikler hissselerinin de asli müdahil davacı ... Genel Müdürlüğü adına tescil edilmemiş olduğu anlaşılmış olup, ... Genel Müdürlüğünce dava açılabilmesi için, gaiplik konusunda usulüne uygun ayrı bir dava açılıp karar alınması ve akabinde de ... ve ... paylarının asli müdahil adına tapuda tescil edilmesi gerekmekte olup, işbu nedenlere asli müdahil tarafından açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi hatalıdır.

5. Dava konusu taşınmazın parsel numarası 19 olduğu hâlde, hüküm fıkrasında 119 olarak belirtilmesi doğru görülmemiştir.

6. Asli Müdahilin açtığı davanın kabulüne karar verildiği hâlde, taşınmazın bedeline hükmedilen kısmının, pay oranında yol olarak terkinine karar verilmemesi yerinde değildir.

7. Vekilin, davacı ...’dan alınmış vekâletnamesi denetime olanak verecek şekilde dosyaya getirtilmeden eksik inceleme hüküm kurulması doğru olmadığı görülmemiştir.

8. Davacılar paylarının, taşınmazın fiilen el atılan ve bedeline hükmedilen 1.512,46 m²lik bölüm yönünden iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde taşınmazın tamamındaki davacılar paylarının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi hususu kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gerektiğinden hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; A. Davalı İdare Vekilinin ..., ... ve ... Haricindeki Davacılara İlişkin Temyizi Yönünden; Davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin miktar yönünden REDDİNE,

B. Davalı İdare Vekilinin Davacılar , ... ve ...’a İlişkin Temyizi Yönünden; 1.Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ve kamu düzeni gereğince yapılan inceleme sonucunda Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine