Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/10335 K.2025/2256

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Kastamonu 1. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 04.07.2023 Tarihli ve 2022/682 Esas, 2023/517 Karar Sayılı Kararı Somut olayda , Bayburt Belediyesi'nin 20.04.2021 tarihli yangın raporunda ....... Mah. ....... Sok. Cadde........ Bayburt adresinde yangın olayının meydana geldiğinin tespit edildiği, Bayburt İl Emniyet Müdürlüğü tarafından suça ilişkin tahkikatın yürütüldüğü anlaşılmakla haksız fiilin ve zararın Bayburt İlinde meydana geldiği , davalının yerleşim yerinin de Bayburt/Merkez İli olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Bayburt Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.10.2023 Tarihli ve 2023/634 Esas, 2023/690 Karar Sayılı Kararı Dosya kapsamında kesin yetki hali olmadığı, zamanında ileri sürülmüş bir yetki itirazı olmadığı, davacı vekili tarafından yetki ilk itirazının 04.07.2023 tarihli 1. celse de ileri sürüldüğü ancak mahkemenin 09.05.2023 tarihinde ön inceleme duruşması yaptığı ve bu duruşmada da ilk itirazların ileri sürülmediğinin tespitini yaptığı ancak buna rağmen ön incelemeden sonraki duruşmada usule aykırı olarak süresinde olmayan yetki itirazının değerlendirildiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi

3. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir.

“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.

(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “İlk İtirazlar - Konusu” başlıklı 116 ncı maddesi şöyledir. “- (1) İlk itirazlar aşağıdakilerden ibarettir: a) Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı. b) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı.”

5. 6100 sayılı Kanun'un “İleri sürülmesi ve incelenmesi” başlıklı 117 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir. “(1) İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez.”

6. 6100 sayılı Kanun'un “Cevap dilekçesini verme süresi” başlıklı 127 inci maddesi şöyledir. “Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, cevap süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlamak, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhâl bildirilir.”

C. Değerlendirme

Somut olayda, davanın Kastamonu 1. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde açıldığı, davalı tarafın 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinin ikinci fıkrası uyarınca süresinde ve usulüne uygun yetki itirazında bulunmadığı anlaşılmakla, uyuşmazlığın davanın ilk açıldığ Kastamonu 1. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Kastamonu 1. Asliye Hukuk (Asliye Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,