Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/10364 K.2025/7947

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ... Başkanlığı ve bir kısım davalılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ... Başkanlığı ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı karar başlığında davacı olarak eklenen bakanlık ve davacı ... Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Tekirdağ ili, .... ilçesi, ... Mahallesi 763 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın şehir merkezine, ...Organize Sanayi Bölgesine, çevre yollarına ve yeni yapılan ...Demiryolu Projesine çok yakın bir konumda olduğunu, taşınmazın bulunduğu konumda ulaşım hizmetleri, elektrik, su, doğalgaz vs. tüm altyapı ve belediye hizmetlerinin mevcut olduğunu, bu sebeple hüküm tesis edilirken taşınmazın konumu ve özellikleri göz önünde bulundurulmak suretiyle hüküm tesis edilmesi gerektiğini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... Başkanlığı ve bir kısım davalılar vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı ... Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaz için yüksek bedel takdir edildiğini, idare yararına vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, Anayasa Mahkemesi iptal kararı nedeniyle tespit edilen bedele faiz işletilemeyeceğini ileri sürmüştür.

2.Bir kısım davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsal incelemesinin hatalı yapıldığını, taşınmazın konumu ve rayicine göre düşük bedel takdir edildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediğini, dava konusu taşınmazın konum ve niteliğine göre dava tarihi itibarıyla belirlenen kamulaştırma bedelinin uygun olduğunu, 2942 sayılı Kanun'un 10/9 ncu maddesinin iptaline ilişkin Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 Karar sayılı kararının eldeki davada doğrudan ve geriye dönük uygulama kabiliyetinin bulunmadığını, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 2019/5-241 Esas,

2019/560 Karar sayılı içtihadı doğrultusunda hakkaniyet ve gerçek karşılık ilkeleri gereğince davacı idare yararına vekâlet ücretine hükmedilmemesinin de yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde Bölge Adliye Mahkemesi kararı karar başlığında davacı olarak eklenen Bakanlık ve davacı ... Başkanlığı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı olarak eklenen Bakanlık vekili temyiz dilekçesinde özetle; kendisinin davacı sıfatının olmadığını, husumet yöneltilemeyeceğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davacı ... Başkanlığı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesine karar verilmesi yerindedir. 3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı ... vekilinin tüm, davacı olarak eklenen ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. Kamulaştırma Kanunu ile Bazı Kanunlarda değişiklik yapılmasına dair 7201 sayılı Kanun'un Ek Madde 2 nci maddesi gereğince her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesi karar başlığında davacı olarak ... gösterilmiş ise de eldeki davanın kamulaştırma bedel tespit ve tescil davası olduğu, dava konusu taşınmaz hakkında kamulaştırma kararının ve olurunun davacı idare tarafından alındığı, Ek Madde 2 nci maddenin 2004 yılı öncesi yapılan kamulaştırmalara ilişkin olarak idareler aleyhine açılacak davalara yönelik olduğu gözetildiğinde davacı olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Bölge Adliye Mahkemesi karar başlığında gösterilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı ... Başkanlığı vekilinin temyiz itirazlarının reddine, . 2. Davacı olarak eklenen Bakanlık vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının karar başlığından “...” ibaresinin çıkartılarak yerine "... ibaresinin yazılması "İLGİLİ ..." ibaresinin tümüyle çıkartılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,