Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/10746 K.2025/8483

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili için açılan ilk davada saklı tutulan bölümün tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 27.05.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü yetki belgesine istinaden davacılar vekili Avukat ... gelmiş, davalı idare vekili duruşmaya katılmamıştır.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

Bursa ili, ...ilçesi, ....Mahallesi 3 71... parsel sayılı taşınmazın davacılara ait olduğunu, söz konusu taşınmaza davalı idare tarafından park alanı yapılmak suretiyle el atıldığını, buna istinaden Bursa 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/5 95... /141 Karar sayılı dosyası ile fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile 8.000 TL'lik kamulaştırmasız el koymadan kaynaklanan tazminat davası açtıklarını ve kabulüne karar verilen davanın kesinleştiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda davacıların hissesine isabet eden toplam tazminat tutarının ilk dava tarihi itibarıyla 111.832.00TL olduğunu,

bu fark bedelin de hüküm altına alınması amacıyla Bursa 7.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2013/269 Esas, 2013/476 Karar sayılı dosyası ile ek dava açıldığını, yargılama sırasındaki kanun değişikliği nedeniyle idari yargının görevli olduğuna karar verildiğini, Bursa 1.İdare Mahkemesine 2015/345 Esas ile davanın taşındığını, Bursa 1.İdare Mahkemesinin 2023/10 Esas, 2023/498 Karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verildiğini ve yine ek dava taleplerinin adli yargıda görülmesine karar verildiğini, bu nedenlerle davalarının kabulü ile öncelikle ek tazminat bedelinin iş bu dava tarihi itibarıyla tespit edilmesini,

tespit edilecek değerin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda artırılmak üzere kamulaştırmasız el atma tazminatı karşılığı olarak 10.000 TL tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline, mahkeme aksi kanaatte ise belirlenen değer uyarınca ek tazminat bedeli olan 103.832.00 TL'nin ilk dava tarihi olan 29.09.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların asıl talebinin reddine, terditli talebinin kabulü ile 103.832,00 TL tazminat bedelinin ilk dava tarihi olan 29.09.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle;ilk davada belirlenen m² birim bedeli üzerinden kabulüne karar verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, ek davanın 10 yılı aşkın süredir neticelenmemesi sebebiyle müvekkilinin zarara uğradığını, 2023 yılı itibarıyla belirlenen m² bedeli üzerinden hüküm kurulması gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; takdir edilen bedelin oldukça yüksek olduğunu, İlk Derece Mahkemesince ilk dava tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kesinleşen dosyaya göre bakiye bedele hükmedilmesinde bir isabetsizlik görülmediği, davacının terditli ilk talebinin dava dilekçesindeki ve yargılama aşamasındaki beyan ve açıklamaları doğrultusunda munzam zararın tahsiline yönelik bir talep olarak değerlendirilmesinin taleple bağlılık ilkesini aşacağı kanaatiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle;istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle;istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrarla kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulmas 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Kamulaştırmasız el atmadan kaynaklı tazminat istemiyle davacı tarafından davalı idare aleyhine açılan kısmi davada, fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak 8.000,00 TL'nin talep edildiği, Bursa 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2011/595 Esas, 2012/141 Karar sayılı kararı ile kamulaştırmasız el atma nedeniyle toplam tazminat bedeli 111.832.00 TL olarak tespit edilip taleple bağlı kalınarak 8.000,00 TL üzerinden hüküm tesis edildiği, işbu kararın davalı idare vekilinin temyizi üzerine Dairemizin temyiz incelemesinden geçerek 15.04.2013 tarihinde kesinleştiği, dava konusu taşınmazın davacılar adına olan tapu kaydının iptali ile davalı idare adına tesciline karar verildiği anlaşılmıştır.

3. Bu durumda; asıl davada alınan ve kesinleşen hükmün dayanağını teşkil eden bilirkişi raporunun açılan eldeki ek dava yönünden hem tarafları hem de Mahkemeyi bağlayacak nitelikte kesin bir delil mahiyetini almış olup saklı tutulan bedele ilişkin açılan eldeki davada yeniden bilirkişi incelemesi yapılmaksızın işbu raporun hükme esas alınması yerindedir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,