Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/11064 K.2025/10713

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili ve bir kısım davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili, bir kısım davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Batman ili, Merkez ilçesi, ... (...) köyü 762 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekilleri cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile taşınmaz baraj gölü sahasında kaldığından 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi uyarınca tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kapitalizasyon faizinin sulu tarım arazisinde %5 alınması gerekirken % 4 alındığını, objektif değer artışı uygulanmaması gerektiğini, lehlerine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalılar ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın Hasankeyf ilçesiyle fiilen bir bütünlük içinde olduğunu ve arsa kabul edilmesi gerektiğini, yakın parsellerin arsa olarak değerlendirildiğini, kamulaştırılan bölgede yeni yapılaşmanın önüne geçilmek için belediye sınırı içine alınmadığını, bedelin düşük belirlendiğini ileri sürmüşlerdir.

3. Davalılar ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... ile davalı ... mirasçıları ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa olarak kabul edilmesi gerektiğini, arazi olarak kabul edilecek ise objektif değer artışının düşük belirlendiğini ileri sürmüşlerdir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza gelir metodu esas alınarak değer biçilmesinde isabetsizlik görülmediği İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu kanaati ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf talebinde bulunan aynı gerekçelerle kararı temyiz etmiştir.

2. Davalılar ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf talebinde bulunan aynı gerekçelerle kararı temyiz etmiştir.

3. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf talebinde bulunan aynı gerekçelerle kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin tüm, bir kısım davalılar vekillerinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Dava konusu taşınmazla aynı bölgeden gelen, aynı kamulaştırma kapsamında bulunan ve dava konusu taşınmaza yakın konumda olan 759 parsel sayılı taşınmazın 2017 değerlendirme yılı itibarıyla kamulaştırma bedelinin tespiti davasının Dairemizin 2023/677 Esas, 2023/7782 Karar sayılı dosyasında yapılan temyiz incelemesinde, işbu taşınmaz için benzer nedenlerle % 60 oranında uygulanan objektif değer artışı Dairemizce de uygun bulunduğu (Batman 2.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/23 Esas, 2022/179 Karar) yine Dairemizin 2023/11879 Esas, 2024/4470 Karar sayılı dosyasında yapılan temyiz incelemesinde, dava konusu taşınmazla aynı bölgeden gelen,

dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan 862 parsel sayılı taşınmazın 2017 yılı değerlendirme tarihi itibarıyla kamulaştırma bedelinin tespiti davasında söz konusu taşınmaz için % 40 oranında uygulanan objektif değer artışı Dairemizce de uygun bulunduğu (Batman 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/412 Esas, 2022/841 Karar) dikkate alındığında; eldeki davada hükme esas alınan bilirkişi raporunda %20 oranında objektif değer artışı uygulanmak suretiyle daha az bedele hükmedilmesi doğru değildir.

4. Bu durumda, bilirkişi heyetinden yukarıda açıklanan hususta ek rapor alınarak sonucuna uygun karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı idare vekilinin tüm, bir kısım davalılar vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalılardan peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,