Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/11210 K.2025/10323

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; gerekli şartları taşıdığı anlaşılan davalı idare vekilİnin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ..., ... 27437 ada 1 parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın okul yapılmak suretiyle fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçelerinde özetle; açılan davanın haksız olduğunu, davanın derdestlik nedeniyle reddi gerektiğini, dava konusu taşınmazın Kepez Belediye Başkanlığının kararı ile imar planında okul alanı olarak tahsis edildiğini, kamulaştırma işleminin yapılmamasından belediyenin sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine, avukatlık ücreti ve vekâlet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle. İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, taşınmazın imar planı yapan okul alanı olarak tahsis edildiğini, bu nedenle husumetin imar planını yapan ilgili belediyeye yöneltilmesi gerektiğini, uzlaşma dava şartının yerinde getirilmediğinden davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacıların tapu kaydında malik olarak görünüp görünmediği,

mirasçı ise intikal işlemlerinin yapılıp yapılmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, hüküm altına alınan değerin yüksek olduğunu, taşınmazın dava tarihindeki nitelikleri değil el atıldığı tarihteki niteliklerinin dikkate alınması gerektiğini, m² birim fiyatının yüksek tespit edildiğini, toplam bedele dava tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, tapudaki hisseler üzerinde bulunan ve tescil aşamasına kadar sonradan konulabilecek olan kısıtlama ve şerhlerin dikkate alınarak hüküm kurulması gerektiğini,

davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İmar planında "İlköğretim Okul Alanı" olarak ayrılmış olan, dava konusu taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırma olmaksızın fiilen el atıldığı, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli İmar Planı içerisinde kalması nedeniyle, hükme esas 04.11.2022 tarihli bilirkişi kurulu raporunda, taşınmazın vasfının arsa olarak değerlendirilip 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesinde, yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı,

( kıyasi emsal Antalya ili, ..., ... (...) Mahallesi 27534 ada, 3 parselin 1/6 hissesinin 23.02.2016 tarihli satışı ) her iki taşınmazında düzenleme ortaklık payı düşülmüş imar parseli olduğu, dava konusu taşınmazla, emsal taşınmazın özelliklerinin puanlanması suretiyle bulunan değer üzerinden taşınmazın değerinin tespitlendiği, emlak vergi değerleri açısından ters orantı bulunmadığı, kıyaslama neticesinde, dava konusu taşınmazın emsal taşınmazdan 1,00 kat daha değerli kabul edilerek taşınmazın metrekare birim fiyatının dava tarihi olan 01.04.2022 tarihi itibarıyla 5.689,44 TL/m² bulunarak,

hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunun denetime açık, ayrıntılı, hüküm kurmak için yeterli olduğu, dava tarihi itibarıyla belirlenen metrekare birim fiyatının ve hesaplanan tazminat miktarının taşınmazın konum ve özellikleri ile uyumlu olduğu, bilirkişi ek raporunda taşınmazın imar planında okul alanında kalan ve fiilen okul bulunan kısmında davacının dava konusu ettiği payına düşen yüzölçümü miktarları tespit edilerek bu miktarlar üzerinden belirlenen metrekare birim fiyatına göre tazminat hesaplandığı mahkemece de buna hükmedildiği,

öte yandan dava kamulaştırmasız el atma nedeni ile tazminat istemine ilişkin olup yüksek mahkemenin konu hakkındaki yerleşik içtihatları uyarınca değerlendirmenin dava tarihi itibarıyla yapılması ve faize de dava tarihinden itibaren hükmedilmiş olmasında da bir usulsüzlüğün bulunmadığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 45 inci maddesi gereğince genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taşınmazların Maliye Hazinesi adına tescil edilmesi gerektiği mahkemece verilen hükmün de bu yönde olduğu,

İlk Derece Mahkemesince verilen hükümde davalının harçla sorumlu tutulmadığı hükmün (4) nolu bendinde davacı tarafından peşin olarak yatırılan harcın iadesine karar verildiği, davalı idare harçtan muaf ise de yargılama giderlerinden muaf olmadığı, dava kabul edildiğine göre davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davalıdan tahsiline ve kendisini bir vekille temsil ettiren davacı lehine vekâlet ücreti takdirine dair verilen kararda usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığı gerekçeleriyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili ile ecrimisil istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza okul yapılmak suretiyle kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığı anlaşıldığından arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,