Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/11211 K.2025/9303

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Miktar veya her paydaş için değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın her paydaş için değeri kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Davacılar ..., ..., ... haricindeki davacılar payları yönünden hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kalmaktadır.

Bu nedenle; ..., ..., ... haricindeki davacılar yönünden davalı idare vekilinin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı idare vekilinin davacılar ..., ..., ... yönünden gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 58 ada 75 parsel sayılı taşınmaz imar planında okul alanı olarak planlanmış olduğundan taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat talebinin zamanaşımına uğradığını, tapu kayıtları incelendiğinde davacıların bir kısmının dava konusu taşınmaza malik olmadıklarını, bu kişilerin davayı açmalarında hukuki yarar bulunmadığından dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davacılardan sadece ... tarafından idari başvuru yapıldığını, diğer davacılar tarafından idari başvuru yapılmadığını, tüm davacılar tarafından idari başvuru yapılmadığından davanın usulden reddi gerektiğini,

bir kısım davacıların dava konusu taşınmaza 17.05.2019 tarihinde intikal suretiyle iktisap ettiklerini, davacıların davayı açabilmeleri için taşınmaza malik oldukları andan itibaren 5 yılın geçmesi gerektiğini, gerekçeli kararda çelişki bulunduğunu, davalı ...

Bakanlığının harçtan muaf olduğunu, davacı taraf lehine nispi vekâlet ücreti yerine maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, Milli Eğitim Bakanlığının dava konusu taşınmaz için kamulaştırma sorumluluğu bulunmadığını, husumet yönünden davanın reddi gerektiğini, ek raporda hissedarlara düşen tutarların hatalı olarak hesaplandığını, hisselere düşen bedel toplamının da toplam kamulaştırma bedelini sağlamadığını, tek emsal üzerinden yapılan bedel tespitinin hukuka aykırı olduğunu, değerlendirmede birden fazla emsal kullanılması gerektiğini ileri sürülmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarihi ve sayısı belirtilen kararı ile imar planında "Lise Alanı" olarak ayrılan taşınmazın, 2942 Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Ek Madde 1'de belirtilen beş yıllık süre içerisinde kamulaştırılmadığı gibi bu plan sebebiyle meydana gelen kısıtlamayı ortadan kaldıracak şekilde imar planı değişikliğinin yaptırılmaması suretiyle dava konusu taşınmaza kamulaştırmasız hukuken el atıldığı anlaşıldığı,

Uygulama İmar Planı içinde bulunan dava konusu taşınmaz arsa niteliğinde kabul edilerek zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak hesaplama yapılmasında bir isabetsizlik görülmediği, ancak el atma eylemi sebebiyle tescil hükmünün Hazine lehine kurulması gerekirken davalı ...

Müdürlüğü lehine kurulması doğru olmadığı gerekçesi ile istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve bedelinin alınan rapor uyarınca davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; A. Davalı İdare Vekilinin ..., ..., ... Haricindeki Davacılara İlişkin Temyizi Yönünden; Davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

B. Davalı İdare Vekilinin ..., ..., ...'a İlişkin Temyizi Yönünden; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,