Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/11395 K.2025/8966

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 313 ada 5 ve 317 ada 13 parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların tapu kayıtlarının iptali ile yol olarak terkinlerine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekcesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazların değerinin gelir metoduna göre hesaplanması gerektiğini, emsal taşınmazın doğru seçilmediğini, emsal karşılaştırmasının uygun yapılmadığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazların ...

Organize Sanayi Bölgesi içerisinde bulunması sebebiyle arsa vasfında kabul edilerek emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle kamulaştırma bedelinin tespit edilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, kaldırma kararı sonrasında değerleme tarihi olan 30.01.2019 tarihi itibarıyla dava konusu taşınmazın m² birim değeri 317 ada 13 parsel için 503,00 TL, 313 ada 5 parsel için 534,00 TL olarak tespit edildiği,

Daireye yansıyan aynı bölgeye ilişkin dava dosyalarında belirlenen m² birim değerleri ile karşılaştırıldığında konumu ve imar planındaki durumu gözetildiğinde uygun olduğunu, 317 ada 13 parsel yönünden arta kalan 859,17 m²lik alan için Dairemiz kaldırma kararı öncesi, ...

1. Bölge Müdürlüğünün 06.11.2019 tarihli cevabi yazısına göre, kalan kısım olan 859,17 m²lik alan bakımından tamamının kamulaştırılmasına muvafakat ettiği hususundaki yazısı ve davalının bu hususta istinafı bulunmadığı dikkate alındığında, kalan kısım yönünden de kamulaştırma bedeline hükmedilmesinde hukuka aykırılık görülmediği; ancak dava konusu taşınmaz hakkında ilk karara sadece davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmakla, ilk kararda dava konusu taşınmazlardan ....

Mahallesi 317 ada 13 parsel için tespit edilen 362,06 TL/m² birim değeri davacı idare açısından kazanılmış hak olarak kabul edilerek bu bedelden daha fazla 503,00 TL/m² üzerinden hüküm kurulması ve bu suretle davacı idare yönünden oluşan kazanılmış hakkın korunmaması yerinde görülmediğinden, resen hesaplama yapılarak kamulaştırma bedelinin belirlenmesi gerektiğinden istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmazlara 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi doğru olduğu gibi, davacı idarenin kazanılmış hakkı gözetilerek bedel belirlenmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

4. Buna karşın; 317 ada 13 parsel sayılı taşınmazın bedeline hükmedilen 859,17 m²lik kısmının davacı idare adına tesciline karar verilmesi gerekirken yol olarak terkinine karar verilmesi hatalı olup bu hususun resen gözetilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddine,

2. Kamu düzeni gereğince değerlendirme yapılması suretiyle temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (B) bendinin (1-b) numaralı alt bendinde yeralan “YOL olarak terkinine” ibaresinin çıkartılması, yerine “ 2.101,89 m²lik kısmının yol olarak terkinine, 859,17 m²lik kısmının davacı idare adına tesciline” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,