Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/11430 K.2025/8943

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili için açılan ilk davada saklı tutulan bölümün tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idareler vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı ve davalı ... vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının ... ili, ..., ... Mahallesi 310 ada 14 ve 18 parsel sayılı taşınmazlarda malik olduğunu, idareler tarafından gerçekleştirilen idari işlemler neticesinde, 310 ada 14 parsel ve 310 ada 18 parselin bütünüyle yola katılarak kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atılmış durumda olduğunu, davalı belediyeler tarafından geçerli bir kamulaştırma kararı alınmaksızın davacının mülkiyet hakkına müdahale edildiğini belirterek belirlenecek tazminat bedelini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça ... ili, ..., ... Mahallesi 310 ada 14 ve 18 parsel sayılı taşınmazlara yol yapılmak suretiyle fiilen el atıldığı iddia ve gerekçesi ile huzurdaki haksız ve mesnetsiz davanın açıldığını, davanın kabulünün mümkün olmadığını, reddine karar verilmesi gerektiğini belirtmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı vekili tarafından söz konusu taşınmaz için istenilen bedelin bölge ve piyasa rayici göz önünde bulundurulduğunda fahiş olup kabul edilemez olduğunu, dava konusu taşınmazların “yol alanında” kalıyor olmasının taşınmazda yapılaşma olmayacağı için emsal taşınmazlara göre değerinin azalacağını, ayrıca taşınmazdan düzenleme ortaklık payı kesintisinin yapılıp yapılmadığının araştırılarak, kesilmemiş ise bu hususun da göz önüne alınmasını, bu nedenlerle davanın usul ve esas yönünden reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, taşınmazlar bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesi özetle; dava konusu taşınmaza ilişkin aynı dava sebebine dayanılarak açılmış bulunan ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/681 Esas, 2017/616 Karar sayılı kamulaştırmasız el atma davasında daha önce Mahkemece karar verildiğini, davacı tarafından aynı taşınmaza ilişkin açılan iş bu davanın ek dava olarak kabulü ile ...

4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2015/681 Esas, 2017/616 Karar sayılı dosyası ile kesinleşen davada tespit edilen bedelin esas alınması gerektiğini, yine bu dosya ile taşınmazın 28.01.2022 tarihinde müvekkili belediye adına tescil edildiğini ve dolayısıyla karar tarihinde davacının dava konusu taşınmazda malik sıfatı bulunmadığından tescil hükmünün de usul ve kanuna aykırı olduğunu, kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın müvekkili belediye yönünden husumet yokluğundan reddine karar verilmesi gerektiğini, itirazlarının değerlendirilmediğini, müvekkili belediye tarafından fiili el atma olarak hiçbir imalat yapılmadığını, parsele müdahale edilmediğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.06.2017 tarihli ve 2015/681 Esas, 2017/616 Karar sayılı kararı ile davacının da aralarında bulunduğu tapu malikleri tarafından dava konusu taşınmazlar hakkında inceleme ve değerlendirmenin yapıldığı, ... ili, ..., ... Mahallesi 310 ada14 parsel için bilirkişi raporu doğrultusunda tespit edilen metrekare birim fiyatı 1.630,00 TL/m², ... ili, ..., ...

Mahallesi 310 ada 18 parsel için bilirkişi raporu doğrultusunda tespit edilen metrekare birim fiyatı 1.265,00 TL/m² üzerinden taleple bağlı kalınarak davanın davacıların fazlaya ilişkin hakları saklı tutularak kabulüne dair karar verildiği,

kararın 30.09.2021 tarihinde kesinleştiği, iş bu davanın kesinleşen davada hesaplanan bakiye alacak için açıldığı anlaşılmakla, taraflar arasında görülüp kesinleşen önceki davada tespit edilen bedel esas alınmak suretiyle karar verilmesi gerekirken taşınmazlar hakkında yeniden değerlendirme yapılarak bedel belirlenmesi yerinde olmadığından ilk davada kesinleşen bedel nazara alınarak bakiye bedele hükmedilmek sureti ile yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; açılan davanın ek dava olarak kabulünün hatalı olduğunu, eldeki dava tarihi itibari ile değer belirleyen İlk Derece Mahkemesi kararının yerinde olduğunu, Bölge Adliye Mahkemesince ek dava tarihi itibari ile değer belirlenmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek ve resen tespit edilecek nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.... 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.06.2017 tarihli ve 2015/681 Esas 2017/616 Karar sayılı kararı ile davacının da aralarında bulunduğu tapu malikleri tarafından dava konusu taşınmazlar hakkında inceleme ve değerlendirmenin yapıldığı ve iş bu kararın Dairemizin 2021/5276 Esas, 2021/10722 Karar sayılı kararı ile onanmak suretiyle kesinleştiği gözetildiğinde, taraflar arasında görülüp kesinleşen önceki davada tespit edilen bedel esas alınmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı ve davalı ... vekillerinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4. Dava konusu 310 ada 18 parsel sayılı taşınmaz yönünden davacının hissesi oranında tapu kaydının iptaline karar verilmesi gerekirken davacı tam pay sahibi kabul edilerek tüm tapu kaydının iptaine dair hüküm kurulması hatalıdır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı ve davalı ... vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı ve davalı ... vekillerinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kısmen kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının; hüküm fıkrasının 3 üncü bendinin (b) harfi ile gösterilen alt bendinde ''3.095,97 m²'' ibaresinin çıkartılması, yerine “463.77” sayısının yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA

Davacı ve davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harçlarının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,