Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/11643 K.2025/10843

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, Konyaaltı ilçesi, ... Mahallesi 20027 ada 2 parselde kayıtlı taşınmaz, imar planı ile eğitim alanı ve yol olarak ayrıldığını, taşınmaz üzerinden fiilen yol geçtiğini, dava konusu taşınmaz uzun süredir eğitim alanı ve yol alanında kalmasına rağmen, davalılar tarafından bugüne kadar herhangi bir kamulaştırma işlemi yapılmadığını, bedel de ödenmediğini ileri sürerek taşınmazın el atılan kısmının bedelinin yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın imar planında mesleki ve teknik öğretim tesis alanı olarak ayrıldığını, taşınmaza fiili olarak el atılmadığını, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini, taşınmazın imar planında Mesleki ve Teknik Öğretim Tesis alanı olduğunu, bu nedenle ilgili kurumun ... olduğunu, bu nedenlerle açılan davanın reddini, yargılama giderlerinin ve vekâlet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle;dava konusu edilen taşınmazda kurumlarına ait tesis ve okul bulunmadığını, dava konusu parsele fiili el atma söz konusu olmadığından yargı yerinin idari yargı olmasından bahisle görevsizlik kararı verilmesini, davacının isminin tapu kayıtlarında geçmediğini, bu nedenle davanın ehliyet yokluğu nedeniyle reddini, dava konusu taşınmazın imar planında Mesleki ve Teknik Öğretim Tesisi Alanı ve Yol olarak tahsis edildiğini, buna göre sorumlu olan ilgili kurumun belediye olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; aşınmazın değerinin az tespit edildiğini, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalılar üzerine bırakılmasını beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın süre aşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, m² birim fiyatının yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, husumetin imar planını yapan ilgili belediyeye yöneltilmesinin gerektiğini, hüküm altına alınan bedelin fahiş olduğunu, taşınmazın dava tarihindeki nitelikleri değil el atıldığı tarihteki niteliklerinin dikkate alınması gerektiğini beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaza belediye tarafından fiilen el atılmadığını, davanın husumet yönünden reddinin gerektiğini, taşınmaz bedelinin yüksek belirlendiğini, bilirkişi raporuna karşı itirazlarının dikkate alınmadığını beyan ederek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayılı belirtilen kararı ile taşınmazın vasfının arsa olarak değerlendirilip 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) maddesi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, dava konusu taşınmazla, emsal taşınmazın özelliklerinin puanlanması suretiyle bulunan değer üzerinden taşınmazın değerinin tespitlendiği, her iki taşınmazında düzenleme ortaklık payı düşülmüş imar parseli olduğu,

kıyaslama neticesinde dava konusu taşınmazın kıyasi emsalden daha değerli kabul edilmesinin, emlak vergi değerleri açısından da yerinde olduğu ve emlak vergi değerleri açısından ters orantı bulunmadığı, dava tarihi olan 10.12.2021 tarihi itibarı ile dava konusu taşınmazın m² birim fiyatının 7.580,54 TL/m² olarak tespitlenerek fiili el atma ve hukuki el atma nedeniyle imar planındaki belirlenen m² bedellerine göre davacının hissesi nispetinde sorumlu kurumlar aleyhine kamulaştırmasız el atma tazminatına hükmedilmesinde usul ve kanuna aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; taraf vekillerinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz itirazları kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,