Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/11657 K.2025/9065

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsiline ilişkin davada yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 115 ada 25 parsel sayılı taşınmazın büyük kısmının yol yapımı sırasında kamulaştırma işlemi yapılmaksızın, hiçbir bedel ödenmeden karayoluna dahil edildiğini, taşınmazın geriye kalan kısmından ise fiili ve maddi olarak yararlanma imkanının kalmadığını, kamulaştırma kararı alınmaksızın ve bedel ödenmeksizin muvafakati alınmaksızın müvekkiline ait taşınmazın kamu kullanımına açılmasının mülkiyet hakkının ihlali olduğunu, bu durumun hukuka aykırı olduğunu, taşınmazın kalan kısmının da değersiz hale geldiğini, bu nedenle müvekkilinin ekonomik kayba uğradığını belirterek, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin ödenmesine karar verilmesini istemiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza fiili olarak el atılıp atılmadığının, el atılmışsa hangi tarihte el atıldığının sorulmasını, bu hususun taşınmazın vasfının tespiti açısından önem arz ettiğini, kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davalarında taşınmaza el atma tarihindeki vasfına göre dava tarihindeki değerinin belirleneceğini belirterek taşınmazın yol olarak terkinini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, el atma tazminatının tespiti ile davalı idareden tahsil edilerek davacıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapusunun iptali ile davalı adına tesciline ve yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırmasız el atma bedelinin düşük hesaplandığını, emsal seçiminin ve mukayasesinin doğru yapılmadığını, bilirkişi raporunun yeterli araştırma ve inceleme yapılmadan hazırlandığını ileri sürmüştür.

2.Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırmasız el atma bedelinin yüksek hesaplandığını, taşınmazda meydana gelen değer artışının dikkate alınmadığını, emsal seçiminin ve mukayasesinin doğru yapılmadığını, bilirkişi raporlarının hazırlanmasında objektiflik ve bilimsellik ilkelerine uygun hareket edilmediğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu taşınmazın arsa vasfında olmalarına göre, yerel Mahkemece 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre davaya konu yerlerin değerinin belirlenmesine yönelik bilirkişi kurulunca yapılan tespit ve hesaplamalar sonucunda tanzim edilen 18.04.2023 tarihli bilirkişi kurulu ek raporundaki tespitler nazara alınıp yol olarak el atılan taşınmaz yönünden bedelinin tespiti ile idareden tahsiline ve terkin kararı verilmiş olmasında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazların değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arsa niteliğindeki ... ili, ... ilçesi, ... Mevkii 115 ada 25 parsel sayılı taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve alınan rapor uyarınca bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde ve tespit edilen tazminata dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinde isabetsizlik görülmemiştir.

3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre, usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,