Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/11855 K.2025/9672

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davalı idare yönünden kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... 1493 ada 1 parsel sayılı taşınmazına ... içerisinde giriş çıkış kontrol binası, yol ve otopark olarak kullanılmak suretiyle fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsilini ve ecrimisil talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; kamulaştırmasız el atma davalarının eylemci olarak el atan idare aleyhine açılması gerektiğini oysa ki müvekkili kurum tarafından taşınmaz üzerinde herhangi bir yol çalışması yapılmadığını, bu nedenle davanın öncelikle husumet yönünden reddi gerektiğini, zamanaşımı itirazında bulunduklarını, ayrıca ...

Büyükşehir Belediye Meclisinin 2012/468-983 sayılı kararı ile imar planlarında pazar yeri, fuar alanı, otopark olarak bırakılan kısımların 10.000 m² altında olanlarının ilçe belediyeleri tarafından yapılmasının uygun olduğuna karar verildiğini, bu hususta Mahkemece araştırma yapılması gerektiğini, taşınmaz için talep edilen bedelin fahiş olduğunu, taşınmazda düzenleme ortaklık payının düşülüp düşülmeyeceğini ve taşınmazın arsa veya arazi vasfında olup olmadığını araştırması gerektiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu yerin metrekare birim bedeli 2.478,60 TL/m² bulunup, kamulaştırmasız el atma tazminatı olarak 1.579.784,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı idareden alınarak hisseleri oranında davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın hukuka aykırı olduğunu, taşınmazın içresinde bulunduğu ... Şehirlerarası Otobüs Terminalinin onarım, bakım ve işletim hakkının .... Genel Müdürlüğü olduğunu, ... ilindeki 10 ilçesinin otobüs terminallerinin işletilmesi bakım ve onarım işlerinin .... Genel Müdürlüğüne devredildiğini, belediyenin sorumluğunda olmadığını, el atma tazminatından sorumlu kurumun ... olduğunu, taşınmaz için belirlenen metrekare birim bedeline itiraz ettiklerini, piyasa rayiç fiyatlarına oranla fahiş olduğunu, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu yer ... Şehirlerarası Otobüs Terminali içinde kaldığı fen bilirkişi raporu ile sabit olduğu, davalı vekili her ne kadar otobüs terminalini ....

Belediyesinin yapmış olması ve ayrıca otogar işletmesi hakkının ...'a devrolmuş olması nedeniyle tazminattan sorumlu olmayacağını ileri sürmüşse de, 30.03.2024 tarihinde yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanunu'nun geçici 1/8 maddesinde "her çeşit yolcu ve yük terminallerinin Büyükşehir Belediyesi ile ilgili bağlı kuruluşlar arasında yatırım, alacaklı ve borçlarının paylaştırılacağının" belirtildiğinden 2014 yılında terminalin ...

Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına devredildiği ve 5216 sayılı Kanun'un 7 nci maddesine göre de " yolcu ve yük terminalleri yapmak, yaptırmak, işletmek konusunda Büyükşehir Belediyesinin sorumlu olduğu" düzenlendiğinden iş bu tazminattan sorumlu olan ... olup, husumet yönünden yapılan istinaf itirazı yerinde görülmediği arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasında kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin tahsili istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı idare vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden aşağıda yazılı kalan harcın alınarak Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,