Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/1201 K.2024/4852

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Sakarya Tüketici Mahkemesinin 17.11.2023 Tarihli ve 2023/362 Esas, 2023/559 Karar Sayılı Kararı Davanın niteliği gereği kesin yetki kuralına tabi olmamakla beraber davaya konu taşınmazın Yalova ilinde bulunduğu, davaya konu taşınmazın davacı tüketici adına kayıtlı olduğu yapılan sorgulamalardan ve dava dilekçesi eklerinden de tespit edildiği, bu nedenle yetkili mahkemenin Yalova Tüketici Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Yalova Tüketici Mahkemesinin 29.12.2023 Tarihli ve 2023/915 Esas, 2023/241 Karar Sayılı Kararı

Hukuk Muhakemesine hakim olan ilkelerden olan tasarruf ilkesi gereğince hakimin taraflardan birinin talebi olmaksızın kendiliğinden bir davayı incelemeyeceği ve karara bağlayamayacağı, hakimin tarafların talep sonuçları ile bağlı olduğu, talep sonucundan fazlasına veya başka bir şeye karar veremeyeceği, davacı tarafın talep sonucuna bakıldığında, yalnızca sözleşmenin iptali ile ödenen bedelin istirdadı ve senetlerden dolayı borçlu olunmadığının tespiti taleplerini içerdiği, tapu iptal ve tescil talebinin olmadığı, tüketici davalarının tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde açılabileceği, tüketicinin yerleşim yerinin Sakarya olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, tüketici hakem heyeti kararının iptali ile devremülk sözleşmesinden cayma nedeniyle sözleşmenin feshi, verilenlerin iadesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un (6502 sayılı Kanun) 70 inci maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir: “Taraflar, tüketici hakem heyetinin kararlarına karşı tebliğ tarihinden itibaren on beş gün içinde tüketici hakem heyetinin veya tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz edebilir. İtiraz, tüketici hakem heyeti kararının icrasını durdurmaz. Ancak talep edilmesi şartıyla hâkim, tüketici hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabilir.”

3. 6502 sayılı Kanun’un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası şöyledir: “Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.”

4. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.”

C. Değerlendirme

1. Dosya kapsamından, uyuşmazlığın tüketici hakem heyeti kararının iptali ile taraflar arasındaki devremülk sözleşmesinin cayma hakkı kullanıldığından bahisle feshi ve verilenin iadesi istemine ilişkin olduğu ve dava dilekçesi ve dosya kapsamından taşınmazın aynına ilişkin bir dava olmadığı ve kesin yetki kuralının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

2. 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği belirtilmişse de bu kural 6100 sayılı Kanun'un yetkiye ilişkin kurallarının yanında bir ek yetki kuralıdır.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

4. Somut olayda, dava tarihi itibariyle yerleşim yeri Adapazarı/Sakarya olan davacının davayı, 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasına uygun olarak yerleşim yerinin bulunduğu Sakarya Tüketici Mahkemelerinde açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığına göre uyuşmazlığın, Sakarya Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Sakarya Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,