Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12471 K.2025/4961

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Batman 2. İş Mahkemesinin 06.02.2024 Tarihli ve 2023/555 Esas, 2024/48 Karar Sayılı Kararı Davalı tarafça ödeme emrine dayanak borcu düzenleyen kurumun Van (Muradiye) İşkur İl Müdürlüğü tarafından düzenlendiğinden bahisle yetkisizlik itirazında bulunduğu ve davalının yetki itirazı incelendiğinde kurum işleminin Van (Muradiye) İşkur İl Müdürlüğü tarafından düzenlendiği anlaşıldığından genel yetki kuralları uyarınca itirazında haklı olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Muradiye Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 20.05.2024 Tarihli ve 2024/350 Esas, 2024/766 Karar Sayılı Kararı

Davacının alacağının tahsili için Batman İcra Müdürlüğünün 2023/15561 Esas sayılı dosyası ile ilamsız takip başlattığı, davalının yetkiye, borca ve faiz talebine itiraz ettiği, takibin durduğu, itirazın iptali davasının takibin başlatıldığı yer olan Batman 2.İş Mahkemesinde açıldığı, itirazın iptali davasını gören mahkemenin, icra takibinin yapıldığı icra dairesinin yetkisine yönelik itirazı öncelikle incelemesi gerektiğinden ancak Batman 2.İş Mahkemesinin bu husus da bir inceleme yapmadan dosyayı yetkisizlik kararı vererek mahkemeye gönderdiği,

bu konudaki uyuşmazlığı kesin olarak gidermediği ve bu uyuşmazlığın Batman 2.İş Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerektiği, ayrıca itirazın iptali davasını görme yetkisinin, takibin yapıldığı yer mahkemesine ait olduğu, davalı borçlunun başlatılan ilamsız icra takibine yetki itirazında bulunduğu ancak yetkili icra dairesini açıkça belirtmediği için Batman İcra Müdürlüğünün yetkili hale geldiği,

Batman İcra Müdürlüğünde başlatılan icra takibine ilişkin itirazın iptali davasına bakmaya Batman İş Mahkemesinin yetkili olduğu ve esasa girerek inceleme yapması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiş olup karar davacı vekili tarafından

istinaf edilmiş ve Van Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi 21.10.2024 tarihli ve 2024/1271 Esas, 2024/1284 Karar sayılı kararıyla verilen kararın miktar itibarıyla kesin niteliği dikkate alınarak davacı vekilinin istinaf dilekçesinin reddine karar verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 7036 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 6 ncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: " İş mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesidir. ”

C. Değerlendirme

1. Davanın açıldığı ve İlk Derece Mahkemesi tarafından karar verilen tarihte yürürlükte bulunan 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde İş Mahkemelerinde açılacak davalarda yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi ile işin veya işlemin yapıldığı yer mahkemesi olduğu belirtilmiştir. Benzer düzenleme, mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun (5521 sayılı Kanun) 5 inci maddesinde ve 5521 sayılı Kanun’da sarahat bulmayan hallerde 6100 sayılı Kanun'a gönderme yapan 15 inci maddesinde de mevcuttur.

2. İş mahkemesinin yetkisi kamu düzeni ile ilgili olduğundan davalı tarafça süresinde yapılmasa da hakim tarafından kendiliğinden bu husus göz önünde bulundurmalıdır. Bir başka anlatımla hakim, davanın her aşamasında yetki itirazını dikkate alabileceği gibi, kendisi de resen yetkisizlik kararı verebilir.

3. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

4. Somut olayda, davacının alacağının tahsili için Batman İcra Müdürlüğünde takip başlatıldığı, davalının yetki itirazında bulunduğu ancak yetkili icra dairesini göstermediği, yapılan yetki itirazının usulüne uygun olmadığı, böylelikle icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafından davanın açıldığı yer mahkemesi yetkisiz ise de, dosya kapsamından 7036 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince Muradiye 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesi'nin işlemin yapıldığı yer ve davalının dava açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olarak yetkili olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Muradiye 1. Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR