Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/12766 K.2025/9391

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescili ve göl alanı olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... köyü 126 ada 2 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın Hazine adına tescilini ve yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ve Maliye Hazinesi adına daimi irtifak tesisi ile tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazlar için belirlenen kamulaştırma bedellerinin değerinin çok üstünde olduğunu, yerel mahkeme kararının eksik inceleme üzerine verildiğini, bilirkişi raporunda ve ek bilirkişi raporunda belirlenen metrekare birim fiyatları emsalleri göz önüne alındığında değerinin çok üstünde olduğunu, davanın mahiyeti gereği vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerekirken, davacı kurum aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek istinafa başvurmuştur.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi raporlarının hatalı ve eksik olduğunu, yerel mahkemece hatalı olan raporlar esas alınarak karar verildiğini, taşınmazın konumundan kaynaklı veriminin yüksek olduğunu, arazi üzerindeki yoğun ürünler fındık ve ceviz olmasına rağmen bilirkişiler sadece fındığı esas alarak hesaplama yapıldığını; ancak yörede ceviz geliri, fındık gelirinin çok üstünde olduğunu, taşınmazın bedeline ağaç bedelleri ilave edilmediğini, taşınmaza ağaç bedellerinin de dahil edilmesi gerektiğini, bilirkişiler tarafından objektif değer artışı oranı da hatalı olarak %25 olarak kabul edildiğini, ancak daha fazla olması gerektiğini belirterek istinafa başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca o yörede mutad olarak ekilen münavebe ürünü fındık verisi esas alınarak olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri üzerinden metrekare birim fiyatının 75,03 TL olarak hesaplanıp değerinin tespit edilmesinde, hesaplamaya esas alınan ürün ile sulu tarım arazisinde kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak uygulanmasında, taşınmazın bilirkişi raporu,

dosya kapsamı ve Kadastro Genel Müdürlüğü Parsel Sorgulama Sisteminden edinilen bilgilere göre özelliği ve durumu dikkate alındığında % 40 objektif değer artışı uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği; ancak idare tarafından yapılan ...projesi kapsamında kamulaştırılması istenilen alanın idare adına tescil edildikten sonra göl alanı olarak terkinine karar verilmesi gerekirken, bu alanda daimi irtifak hakkı kurularak kurum adına tesciline karar verilmesi, fen raporu tarihinin karara hatalı şekilde aktarılması,

2004 sayılı icra ve İflas Kanunu'nun 28 nci maddesine aykırı şekilde karar kesinleştiğinde Tapu Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilmesi, 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası gereğince hakim tarafından tespit edilen bedel, peşin ve nakit olarak hak sahibi adına ödenir hükmü nazara alınarak, tespit edilen fark bedelin derhal ödenmesine karar verilmesi gerekirken yalnızca kamulaştırma bedelinin tespiti ile yetinilmesi, dava 4 ay içinde neticelendirilmediğinden ve yerel mahkemece derhal ödeme kararı da verilmediğinden,

tespit edilen fark bedele dava tarihinden 4 ay sonrası olan 24.07.2022 tarihinden bankaya ödeme yazısının yazıldığı tarih olan 20.06.2023 tarihine kadar faiz işletilmesi gerektiğinin düşünülmemesi, yönlerinden taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplere ilaveten fark bedele dava tarihinden 4 ay sonrası olan 24.07.2022 tarihinden 20.06.2023 tarihine kadar yasal faiz işletilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara net gelir metoduna göre değer biçilmesinde ve uygulanan objektif değer artış oranında bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,