Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13122 K.2025/10782

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idareler vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine kamu düzeni gereği İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... ve ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Hükme esas bilirkişi kurulu raporuna göre davacıların paylarına ayrı ayrı düşen ve davalı ... aleyhine hüküm altına alınan (hesaplanan) miktarlar ile davacı ... dışındaki davacıların paylarına ayrı ayrı düşen ve davalı ... aleyhine hüküm altına alınan (hesaplanan) miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kalmaktadır.

Bu nedenle ... vekilinin tüm davacılar yönünden, davalı ... vekilinin davacı ... dışındaki davacılar yönünden temyiz dilekçelerinin reddine karar verildikten sonra, gerekli şartları taşıdığı anlaşılan ... vekilinin davacı ... yönünden temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerine ait Bursa ili, Nilüfer ilçesi, ... Mahallesi 574 ada 3, 4, 5 ve 6 parsel sayılı taşınmazlara fiilen kamulaştırmasız olarak el atıldığını, taşınmazların aynı zamanda imar planında kamuya tahsisli alanda olduğunu belirterek tespit edilecek tazminat bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

2.Davalı TEDAŞ Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

3.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idareler vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; sorumluluğun kendilerinde olmadığını, Hazine adına kamu zararı oluşturulmaması için Nilüfer Belediyesince %35 civarında olduğu tahmin edilen kamu ortaklık payı veya düzenleme ortaklık payı kesintisinin yeni yasal düzenleme uyarınca %45'e tamamlanmak üzere ilave kesintisi yapıldıktan sonra kalan kısım üzerinden kamulaştırma bedelinin hesaplanması ve bu bedelin yüksekliği hususunun değerlendirilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, m² değerinin yüksek hesaplandığını, haciz ve ipoteklerin bedele yansıtılmadığını ileri sürmüştür.

3.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; ıslah dilekçesi ile talep edilen bedelin üstünde karar verildiğini, ıslahta maddi bir hata olmadığını, fazladan talep edilen kısım için davanın reddi ile nispi vekâlet ücretine karar verilmesi gerektiğini, 4 ayrı parsel için ayrı dava açılması gerektiğini, fiili bir el atmanın olmadığını, bedelin yüksek hesaplandığını ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; dava konusu parsellerin imar parseli niteliğinde olduğu.

574 ada 3 numaralı taşınmaza fiili el atma olmadığı, bu parselin 1/1000 ölçekli İmar Planı kapsamında ilk okul alanında kaldığı, 574 ada 4 numaralı taşınmazın 30.05.2022 tarihli fen bilirkişisi raporu eki olan krokide (A) harfi ve kırmızı ile taralı gösterilen (A) 27,67m²lik kısmına, yaya kaldırımı yapılmak suretiyle, kamusal hizmete tahsis amaçlı ve kalıcı nitelikte fiilen el atıldığı, fiilen el atılmayan krokide (B) harfi ile gösterilen bölümün 1/1000 ölçekli imar planı kapsamında ilk okul alanında kaldığı 574 ada 5 numaralı taşınmaza fiilen el atma olmadığı,

fiilen el atılmayan bu bölümün 1/1000 ölçekli İmar Planı kapsamında park alanında kaldığı, 574 ada 6 numaralı taşınmazın krokide (A) harfi ve mavi ile taralı gösterilen (A) 2,56 m²lik kısmına trafo yapılmak suretiyle filen el atıldığı, fiilen el atılan bu bölümün 1/1000 ölçekli İmar Planı kapsamında ilk okul alanında kalmakta olduğu, taşınmazın ekli krokide (B) harfi ile gösterilen 1232,43m²lik kısmına fiili el atma olmadığı, fiilen el atılmayan bu bölümün 1/1000 ölçekli İmar Planı kapsamında ilk okul alanında kaldığı;

arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle değer biçen bilirkişi raporunun kamulaştırma hükümlerine uygun olduğu, taşınmazların konumuna göre belirlenen bedelin makul ve adil olduğu, Anayasa Mahkemesinin 2023/101 Esas, 2023/207 Karar sayılı iptal kararı dikkate alındığında reddolunan tazminat yönünden davalı idare yararına vekâlet ücreti takdir olunamayacağı gibi davacı vekilinin 11.05.2023 tarihli duruşma beyanında ıslah dilekçesinde sonuç rakam doğru yazıldığı halde eski raporun UYAP'a ek rapor olarak taranması nedeniyle sorumluluk kısımlarının sehven yanlış yazıldığını beyan ettiği,

ıslah dilekçesinde sorumlu idarelerin gösterildiği bölüme ilişkin maddi hata yapıldığı ve bu hatanın düzeltilmesinin kabul edilebilir olduğu sonucuna varılmakla davalı ... vekilinin bu yöndeki istinaf itirazlarının yerinde görülmediği, ancak nispi harca hükmedilmesi gerektiği belirtilerek İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ve davalı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ayrıca takyidatların gözetilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, davaların yığılmasının söz konusu olduğunu, usul kurallarının hiçe sayıldığını,574 ada 3 parsel yönünden maktu harca hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; A.Davalı ... Vekilinin Tüm Davacılara Yönelik, Davalı ... VEkilinin Davacı ... Dışındaki Davacılar Paylarına Yönelik Temyizleri Yönünden; Davalılar ... ve ... vekillerinin temyiz dilekçelerinin miktardan REDDİNE,

B.Davalı ... Vekilinin Davacı ... Payına Yönelik Temyizi Yönünden; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalı ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı'ndan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,