Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13188 K.2025/10175

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davalılardan ... hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın ise kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 244 ada 28 parsel sayılı taşınmaza davalı idareler tarafından kamulaştırmasız el atılması nedeniyle taşınmaz bedelinin davalı idarelerden tahsilini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.01.2021 tarihli ve 2019/619 Esas 2021/131 Karar sayılı kararında ile davalı ... aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeni ile usulden reddine, davalı ... aleyhine açılan davanın ise dava şartı yokluğu nedeni ile reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.10.2021 tarihli 2021/721 Esas 2021/1499 Karar sayılı kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddine dair yeniden esas hakkında hüküm kurulmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 25.10.2021 tarihli 2021/721 Esas 2021/1499 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucu. 09.08.2007 tarihli ...-...-...

1/1000 ölçekli uygulama imar planında yol alanında kalan dava konusu taşınmazın, (Anayasa Mahkemesinin 05.04.2019 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan 20.12.2018 tarihli ve 2016/181 Esas 2018/111 Karar sayılı kararı ile ''6745 sayılı Kanun’un 33 ncü maddesi ile eklenen 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Ek 1 nci maddesinin'' Bu süre içerisinde belirtilen işlemlerin yapılmaması halinde taşınmazların malikleri tarafından,

bu Kanun'un geçici 6 ncı maddesindeki uzlaşma sürecini ve 3194 sayılı İmar Kanununda (3194 sayılı Kanun) öngörülen idari başvuru ve işlemleri tamamlandıktan sonra taşınmazın kamulaştırmasından sorumlu idare aleyhine idari yargıda dava açılabilir, kısmı iptal edildiğinden) 1983 yılından sonra hukuki el atmaya konu edildiği hususu da gözetilerek sorumlu idareler tespit edilip işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı gerekçe ile davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğundan bahisle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar Bölge Adliye Mahkemesinin 27.09.2024 tarihli ve 2022/1353 Esas, 2024/1498 Karar sayılı kararı ile davalı ... hakkında açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, ... aleyhine açılan davanın taleple bağlı kalınarak kabulü ile taşınmaz bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; husumet yokluğu nedeni ile red kararı verilmesi gerektiğini, İlçe Belediye Başkanlığının sorumlu olduğunu, komşu parsel malikleri tarafından fiilen kullanılan yol olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyada bulunan bilgi ve belgelere göre; Dava konusu İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 244 ada 28 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında yol alanında kalan taşınmazın 6745 sayılı Kanun'un 33 üncü maddesiyle 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 1 ve 7421 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesiyle eklenen son cümlesi uyarınca davanın kabulüne karar verilmesi yerindedir.

3. Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçe bölümünde, taşınmazın tapu kaydında bulunan irtifak hakkı nedeniyle bedelden indirim yapılmasına gerek olmadığı belirtilmiş ise de dava konusu taşınmaz üzerinde komşu parseller lehine konulan geçit hakkı nedeniyle taşınmazda değer düşüklüğü olacağı muhakkak olup, hükme esas alınan 25.05.2024 tarihli bilirkişi raporunda bu doğrultuda değer düşüklüğü belirlenerek hesaplama yapılmış olup davacı tarafından 24.09.2024 tarihli ıslah dilekçesi ile geçit hakkı nedeni ile değer düşüklüğü belirlenerek hesaplama yapılan miktar üzerinden bedelin artırıldığı da nazara alınarak, taleple bağlı kalınarak hüküm kurulduğundan bu husus bozma nedeni yapılmamıştır.

4. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmış olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararın ONANMASINA,

Davalı ... Başkanlığından peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,