Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13220 K.2025/9638

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ile yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddi ile, resen gözetilen nedenlerle İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 936 ada 54 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ile yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın tarla vasfında olmadığını, idarenin kıymet takdir raporunda takdir edilen bedelin gerçek değeri olmadığını, taşınmazın imar planında ticari alanda kaldığını ileri sürmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile bu bedele davanın açılış tarihi olan 26.10.2021 tarihinden itibaren geçen 4 aylık sürenin sonu olan 26.02.2022 tarihinden itibaren iş bu karar tarihi olan 08.05.2023 tarihine kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte kararın kesinleşmesi beklenmeksizin davalıya peşin, nakit ve derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, yol olarak tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun hatalı değerlendirmeler içerdiğini ve dava konusu taşınmaza piyasa değerinin çok üstünde değer takdir edildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmediğini, dava konusu taşınmaz ifraz edilerek yeni parsel numarası verilmiş olup imar planı krokisinde "Toplu İşyeri" niteliğinde olup ticari alan olduğunu, bilirkişi raporunda bu niteliğe dikkat edilmeden sadece arsa niteliği dikkate alındığını, kamulaştırma işlemi nedeniyle taşınmazın tapuda ifraz gördüğünü ve yol olarak tespit edildiğini, emsal alınan taşınmaz satış tarihi itibariyla bağ vasfında olup tarla olduğunu, parsel sorgu alanında yapılan incelemede emsal taşınmaz ...

Mahallesi 803 ada 100 parsel sayılı taşınmazın pasif konumuna getirildiğini ve yeni ada ve parsel numarasının 1797 ada 3 parsel olduğunu, düzenleme ortaklık payının düşüldüğünü, satış tarihinde bağ niteliğindeki tarla olan taşınmazın ticari alan olan davalı taşınmaza emsal taşınmaz olarak alınmasının hatalı olduğunu, ifraz edilmeden önce ...

Belediyesinin gönderdiği imar planında da görüldüğü üzere düzgün geometrik şekle sahip iken kamulaştırma işlemi nedeniyle sadece yol olarak planlanan alanın ifraz edilmesi nedeniyle düzgün geometrik şekle sahip olmadığını, dava konusu taşınmaza komşu 935 ada 38 parsel sayılı taşınmazın davacı tarafından kamulaştırıldığını ve aynı karayolunun dava konusu taşınmaza göre karşı cephesinde kaldığını, aynı niteliklere sahip olan bu taşınmaza 936 ada, 54 parsel sayılı taşınmaz için 221,42 TL/m² olarak tespit edilmiş iken ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/136 Esas sayılı dosyasında 935 ada 38 parsel sayılı taşınmaza 649,85 TL/m² olarak tespit edildiğini, gerçek değerinin tespit edilmediğini ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın ...

Belediye Başkanlığının 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı içerisinde olduğu, bu nedenle arsa niteliğinde olduğu anlaşılmış olup, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslama yapılarak değer biçilmesinde ve dava konusu taşınmazın konumu ve özellikleri dikkate alındığında değerlendirme tarihi itibarıyla belirlenen 221,42 TL/m² birim fiyatın uygun olduğu,

kamulaştırma nedeniyle açılan bedel tespit ve tescil davaları tespit davası niteliğinde olduğundan davada kendisini vekille temsil ettiren davalı yararına maktu vekâlet ücreti takdir edilmesi yerinde görülmüştür; ancak.

İlk Derece Mahkemesince davaya konu taşınmazın yol olarak terkinine karar verilmesi gerekir iken bu yönde karar verilmemesi ve davacı idare harçtan muaf olduğu halde, davacı aleyhine harca hükmedilmesi hatalı olduğundan İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılıp düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

2.Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalılar arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki davaya konu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,