Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13328 K.2025/4873

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İzmir 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.05.2014 Tarihli ve 2013/243 Esas, 2014/156 Karar Sayılı Kararı Müflis şirketler hakkındaki iflas kararının Karşıyaka Asliye Ticaret Mahkemesi ve Ankara 5.Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verildiği dosya kapsamından anlaşıldığı, bu durumda, davanın da İcra İflas Kanunu'nun 235 inci maddesi gereğince İzmir Ticaret Mahkemesi'nin görevli olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verildiği, Yargıtay 13.Hukuk Dairesi'nin 18.05.2015 tarihli ve 2014/28956 Esas, 2015/16112 Karar sayılı kararı ile hükmün onandığı anlaşılmıştır.

B. İzmir 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 05.04.2016 Tarihli ve 2015/812 Esas, 2016/343 Karar Sayılı Kararı İcra İflas Kanunu'nun 235 inci maddesinin birinci fıkrası gereğince iflas halindeki şirket aleyhine açılacak davaların iflasa karar verilen yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerektiği, davalı .... Ltd. Şti hakkındaki iflas dosyasının Ankara 'da olması nedeniyle Ankara Asliye Ticaret Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

C. Ankara 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 01.12.2023 Tarihli ve 2021/770 Esas, 2023/778 Karar Sayılı Kararı Davacının tacir olmadığı, rücuen alacak davasının Türk Ticaret Kanunu'nun 4 ve 5 inci maddesindeki dava türlerinden olmayıp, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 167-168 hükümlerine tabi dava olduğu görevli ve yetkili mahkemenin İzmir Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik ve yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının rücuan tahsili istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir.

“(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir.

(2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz.

(3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir.

(4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.”

3. 6100 sayılı Kanun'un “İlk İtirazlar - Konusu” başlıklı 116 ncı maddesi şöyledir. “- (1) İlk itirazlar aşağıdakilerden ibarettir: a) Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı. b) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı.”

4. 6100 sayılı Kanun'un “İleri sürülmesi ve incelenmesi” başlıklı 117 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir. “(1) İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez.”

5. 2004 sayılı Kanun'un “Sıra cetveline itiraz ve neticeleri” başlıklı 235 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir. “Sıra cetveline itiraz edenler, cetvelin ilanından itibaren onbeş gün içinde iflasa karar verilen yerdeki ticaret mahkemesine dava açmaya mecburdurlar. 223 üncü maddenin üçüncü fıkrası hükmü mahfuzdur. Bu davaya bakan mahkeme, davacının isteği halinde ikinci alacaklılar toplantısına katılıp katılmaması ve ne nisbette katılması gerektiği konusunda 302 nci maddenin altıncı fıkrasına kıyasen onbeş gün zarfında karar verir.”

C. Değerlendirme

1. Somut uyuşmazlıkta; Yargıtay 13. Hukuk Dairesi tarafından Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından görevli olduğunun belirlendiği anlaşılmaktadır.

2. Dosya kapsamından taraflar arasındaki uyuşmazlıkta kesin yetki durumu bulunduğundan uyuşmazlığın, davanın iflas kararı veren Ankara 4. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR