Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13647 K.2025/10669

Taraflar arasındaki müdahalenin meni, kal, eski hale getirme, zararın tazmini davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın davacı ...'nın davasının dahili davalı ... yönünden kabulüne, davacı ...'ın davasının reddine,davalı ... Tüzel Kişiliğine karşı açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar ve dahili davalı ... vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ... Tüzel Kişiliğine karşı açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, ... yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle.

Rize ili, Pazar ilçesi, ... köyü sınırları dâhilinde bulunan 175 ada 21 parselde 1578/1920 hisse maliki ... mirasçıları olduğunu, davalı köy tüzel kişiliği tarafından müvekkillerin mirasçı sıfatıyla hak sahibi olduğu parselden kendilerinden herhangi surette rıza alınmadan ve onların icazeti olmadan iş makinesi ile parsel içerisinden araç yolu açmak suretiyle müdahalede bulunulduğunu, vaki eylem nedeniyle kaymakamlığa müracaat edildiğini, ayrıca savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, müdahale edilen alan çaylık olmasından ötürü bu yerden belli oranda mahrum olduklarını, rıza olmadığı hâlde,

davalı tarafça yol olarak kullanmak suretiyle tasarrufa devam edilmekte olduğunu, davalının niza devam ederken şimdilerde yol genişletme, çakıllama ve diğer benzeri bazı çalışmalarla müdahaleye devam ettiğini, haklı olan dava ve talebin kabulüne, mülkiyet hakkının ortadan kaldırılması veya kısıtlanması sonucunu doğuran Anayasa ile teminat altına alınmış mülkiyet hakkı hukuki yarar hakkına tecavüz teşkil eden davalı tarafça yapılan vaki müdahalenin men'ine, eski hale getirilmesine,

müdahale edilen alan çaylık alan olmuş olması sebebiyle müvekkillerin zarara uğradığı davalı tarafça verilen zararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun ( 6100 sayılı Kanun) 107 nci maddesinin ikinci fıkrasına istinaden bilirkişi marifetiyle belirlenecek miktarın davalı tarafça müvekkillere ödetilmesi hususunda Mahkemece hüküm altına alınmasına, dava sonuçlanıncaya dek niza konusu yolun kullanımının tedbiren durdurulmasına, yargılama giderleri ve ücreti vekâletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... adına ... tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacılar tarafından köy muhtarlığına açılan iş bu davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu ve reddi gerektiğini, davacılar tarafından önceden de kendisine karşı dava açıldığını ve Mahkemece davanın reddine karar verildiğini, davacıların iddia ettikleri ... köyü sınırlarındaki 175 ada 21 parseldeki müdahalelerin kendisince bizzat yapılmış bir müdahale olmadığını, söz konusu yol çalışmalarının ...

Köyü Muhtarlığının talebi ile Kaymakamlık ve İl Genel Meclisi onayı ile yapıldığını, davanın husumet yönünden reddedilmesi gerektiğini, söz konusu yolun iş makinesi ve çalışan bedellerinin Kaymakamlık ve ...

İdaresi tarafından karşılandığını, davanın husumet, hak düşürücü süre, zamanaşımı ve görev yönünden reddine karar verilmesini, Mahkemece esastan inceleme yapılacak olması halinde davacıların iş bu davayı açmada hukuki yararı olmadıklarından davanın esastan reddine, yargılama ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın davacı ...'nın davasının dahili davalı ... yönünden kabulüne, davacı ...'ın davasının reddine, davalı ... Tüzel Kişiliğine karşı açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ve dahili davalı ... vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; gerekçeli kararın hükmü ile dava ve taleple çeliştiğini, bu sebeple ... yönünden davanın kabulüne, Rize ili, Pazar ilçesi, ... köyü, ...

Mevki 175 ada 21 parsel sayılı taşınmazdaki fen bilirkişisinin 21.03.2022 tarihli rapor ve krokide (A ) harfi ile gösterilen 94,06 m²lik alana davalı tarafından yapılan müdahalenin men'ine ve bu kısım üzerinde bulunan yolun kal'ine, uğranılan zararın giderilmesi şeklinde hüküm kurulması gerektiğini, bu yöndeki tavzih dilekçesinin gereği yerine getirmeyerek istinaf olarak değerlendirdiğini, müvekkillerinin rızası ve icazeti olmaksızın taşınmazdan belli bir kısmın açılması, devamında söz konusu yolun genişletilmesi,

çakıllanması ve halen taşınmazın bu surette kullanılması sebebi ile müvekkillerin hak sahibi olduğu taşınmazdan davalı yanın kötü niyetli olarak gerçekleştirmiş olduğu eylemleri sebebi ile faydalanamadığını, bu durum müvekkilinin mülkiyet hakkına zarar verdiğini, davalının ibraz etmiş olduğu belge de incelendiğinde dava konusu ile ilgisinin olmadığını, tahhütname üzerinde yer alan bilgilere istinaden, belgenin 08.11.2017 tarihinde tasdik olunduğunu, belge üzerinde parmak izi bulunan İsmail kızı ...

2014 yılının Nisan ayında vefat ettiğinden onay vermesi imkansız olduğunu, ayrıca belgenin dava konusu ile alakalı olduğunu varsayılsa bile tüm hak sahiplerinin onayı alınmadan sadece belirli hak sahiplerinin onayı alınarak yapılan işlemin hukuka aykırı olduğunu, 20.04.2022 tarihli ziraat ve inşaat bilirkişinin raporu dikkate alınarak eski hale getirme, maliyet ve gelir kaybı bedeli 863,87 TL'şer olmak üzere 1.727,74 TL müvekkillerine ödenmek üzere davalı yanın mahkum edilmesini, hükmün kabul kararına uygun şekilde düzeltilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Dahili davalı ... vekili dilekçesinde özetle; fiili olgu ve eylemin oluşmasında müvekkili idarenin kusuru ve etkisi bulunmadığını, söz konusu işlem için ... Muhtarlığı tarafından idareye başvurulduğunu ve yolun geçeceği güzergahtaki arazi maliklerinin muvafakatlerini aldıklarını beyan ettiklerini, yolun yapımında idarenin herhangi bir iş makinası kullanılmamakla birlikte işin yapılması hususunda da idare tarafından talimatta bulunulmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava, davalı sıfatı ile ... Köyü Muhtarlığına yönlendirilmiş, Mahkemece 16.12.2021 tarihli 1 nolu celsenin 7 nolu fıkrasında davacı vekiline ... İdaresinin davaya dahil edilmesi için süre verildiği, davacı vekili tarafından mahkemenin ara kararı gereği ...

İdaresinin davaya dahil edilmesi için 16.12.2021 tarihli dilekçeyi sunduğu, Mahkemece talep hususunda herhangi bir müspet veya menfi karar verilmemiş dava dosyasına taraf olarak ... eklenmiştir. Aralarında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmayan tarafların dahili davalı dilekçesi ile dosyaya talikine imkan bulunmamaktadır.

Bu kapsamda davacı vekilinin iradi taraf değişikliği talebi de bulunmadığından dava dosyasına taraf olarak eklenen ... aleyhine usulüne uygun açılmış dava bulunmadığından dosyada taraf sıfatı bulunmamaktadır.

5286 sayılı Kanun ile değişik 3202 sayılı Köye Yönelik Hizmetler Hakkındaki Kanun'un 2 nci maddesinin (d) bendi uyarınca, köy ve bağlı yerleşim birimlerinin yol yapım ve bakım görevi ...

İdaresine ait olmasına göre davalı köy tüzel kişiliği aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmamaktadır; ancak ... aleyhine usulüne uygun açılmış dava bulunmadığından dosyada taraf sıfatı bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken davanın ... yönünden kabulüne karar verilmesi doğru olmadığından davacılar ve dahili davalı ... vekillerinin başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın davalı ...

Tüzel Kişiliğine karşı açılan davanın pasif husumet yokluğundan reddine, ... yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; verilen kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, talebleri doğrultusunda müdahalenin men'ine, eski hale getirilmesine ve uğranılan zararın tazminine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazda müdahalenin men'i, kal, eski hale getirme, zararın tazmini istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,