Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13680 K.2025/9522

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... köyü 1179 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vd. vekili cevap dilekçesinde; idarece tespit edilen değer kaybı oranı oldukça düşük olduğunu, irtifak tesisinden sonra dava konusu yerin değer düşüklüğü %50 den daha fazla olacağını ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; fazlaya ilişkin her türlü hakları saklı tutulmak kaydıyla, taşınmazın gerçek bedeli dikkate alınmak suretiyle enerji nakil hattı geçirilmesi nedeniyle taşınmazda oluşan gerçek değer düşüklüğü (irtifak) bedelinin tespitini talep etmiştir.

3. Diğer davalılar usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 16.10.2015 tarihli ve 2013/51 Esas, 2015/264 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin 01.12.2011 tarihli ve 2011/40 Esas, 2011/885 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; irtifak nedeniyle değer kaybı oranının %17 olması gerektiği; tapuda isimleri geçen bir kısım paydaşlar ile dosyada taraf olan kişilerin aynı şahıslar olup olmadığına ilişkin nüfus kaydı, tapuda isim düzeltme kararı vb. belgeler taraflardan istenip tapu kaydında gerekli düzeltme yapılması gerektiği; tapu maliki...'ın mirasçıları arasında ... kızı ... ve ... kızı ... bulunduğu, adı geçenlerden "... Mahallesi ... Sokak 38/10 adresinde oturanın davalı gösterildiği ve adına tebligat yapıldığı, ancak dosyada TC kimlik numaraları bulunmadığından tebligat yapılanın ... kızı mı ... kızı mı olduğu anlaşılamadığı gibi diğer ...'a da tebligat yapılmadığı gözetildiğinde eksik inceleme hüküm kurulduğu gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile bir kısım davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, belirlenen bedelin ve değer kaybı oranının hatalı olduğunu, metrekare değerinin yüksek hesaplandığını ileri sürmüştür.

2. Davalı ... Kabaoğlu vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerli konumda olduğunu, düşük bedel takdir edildiğini ileri sürmüştür.

3. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; tespit edilen metrekare değerinin düşük olduğunu, değer kaybı oranının hatalı olduğunu belirtmiştir.

4. Davalılar ... vd. vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerli konumda olduğunu, düşük bedel takdir edildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre bir kısım davalılar vekilinin tüm, davcı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Acele kamulaştırmada ödenen bedel eldeki davada hüküm altına alınan bedelden fazla olduğundan, fazla bloke edilen bedelin iadesi yönünde hüküm kurulmaması bozmayı gerektiri.

Ne var ki; bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Bir kısım davalılar vekilinin tüm, davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan Mahkeme kararına, ayrı bir hüküm olarak "Fazla bloke edilen 165.000 TL davalı tarafa ödenmiş ise ödeme tarihine kadar işlemiş nemaları ile davalı taraftan alınarak; ödenmemiş ise işlemiş nemaları ile davalı taraftan alınıp davacı idareye iadesine" cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalılardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine, davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,