Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13721 K.2025/10271

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazların bedelinin tahsili istemine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkilerinin murisi ... ve ... oğlu 01.07.1894 doğumlu ... adına kayıtlı iken I-Cilt:..., sayfa:..., sıra:..., Temmuz ... tarihli, Cilt:..., Sayfa: ..., Sıra: ... 25.02.1057, Cilt:..., sahife:..., sıra no:... 15.04.1958 tarihli, b-Cilt: ... sayfa: ..., sıra: ...

Kanunisani 1926 tarihli, c-cilt: ..., sayfa:..., sıra no:5 Eylül 1939 tarihli ve d-cilt: ..., sayfa no: ..., sıra no: ... ve 12.11.1956 tarihli, II-a)cilt ... sayfa ... sıra ... ve 12.11.1956 tarihli b-cilt ... sayfa ... sıra ... ve Kanunisani 1926 tarihli c-cilt ... sayfa ... sıra 05.09. 1939 tarihli ( her üç taşınmazın) Adıyaman ili, ...

Mahallesi ..., ... ve ... mevkiinde kain taşınmazlara davalı idare tarafından yapılan yol genişlemesi çalışmaları neticesinde kamulaştırılmaksızın fiilen el atıldığını ve kamu hizmetine tahsis edildiğini, söz konusu taşınmazların bedelinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun'un) Geçici 6 ncı maddesi uyarınca "fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile" şimdilik 1.000,00TL sinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden alınarak davacı müvekkillerine verilmesine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı idareye yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz hakkında daha önce Adıyaman 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/155 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, dava konusu taşınmaza kamulaştırma yapılmadığına ilişkin ispatın davacıya ait olduğunu, müvekkili kurum tarafından muris ... adına kamulaştırma işlemlerinin yapıldığını, açılan davanın usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu yerin 30.11.1956 tarihli ve 1956/173 sayılı kamu yararına kararına göre kamulaştırıldığından kamulaştırmasız el atmanın söz konusu olmadığını,

3402 sayılı Kadastro Kanunu uyarınca 10 yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamayacağını, dava açılamayacağını, tüm bu nedenlerle hak düşürücü süre göz önüne alınarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde; idarenin, dava konusu taşınmazlara yol yapılmak suretiyle el attığı, yola katılan taşınmazlara davalı idare tarafından yol genişletilmesi çalışmaları neticesinde kamulaştırmaksızın fiilen el atılmış, davalı idare tarafından herhangi bir kamulaştırma işlemi yapılmamış ne müvekkiller murisine ne de mirasçı müvekkillere herhangi bir bedel ödemesi yapılmadığı ve tebligat yapılmadığını, karayolu geçirildiği, kamulaştırmanın tamamlanmayarak yarım bırakıldığı gerekçeleri ile istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu kök parselin gittisi olan 15.05.1958 tarih ve 24 sıra nolu tapu kaydı ile 2.319,00 m² alanın kamulaştırılan taşınmaz olarak davalı idare adına tapuya kayıt edildiği, bu kısım dışında dava konusu taşınmazlara farklı bir kamulaştırmasız el atmanın olmadığının fen bilirkişi raporu ile açıkça belirlendiği, davacılar murisinin ise dava konusu alanı rızası ile davalı kuruma sattığı ve parasını aldığının sabit olduğu, resmi senet üzerinde bu hususta beyanı ve imzasının mevcut olduğu,

resmi senet niteliğindeki tapu kaydının aksinin ancak aynı kesinlikte bir delil ile ispat edilmesinin gerektiği, fen bilirkişi raporunda kamulaştırılan alandan fazla bir alanın kullanılmadığının açıkça belirlendiği anlaşılmakla; davanın reddine ilişkin İlk Derece Mahkemesince verilen kararda herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşıldığından davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebeplerini tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılan taşınmazların bedelinin tahsili istemine istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,