Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13759 K.2025/11537

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; gerekli şartları taşıdığı anlaşılan davalı idare vekilinin temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ..., ... Mahallesi ... ada 1 parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın okul yapılmak suretiyle fiilen el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; dava açma süresinin geçirildiğini, davanın öncelikle bu nedenle süre aşımı yönünden reddini, davacının aynı parsel ile açtığı derdest davalar olduğunu, taşınmazın Kepez Belediye Başkanlığı tarafından imar planında okul alanına ayrılmış olması sebebi ile sorumluluğun Kepez Belediye Başkanlığında olduğunu, taşınmazın yol olarak kullanılan kısmı ile ilgili sorumluluğun belediye başkanlığında olduğunu, tapu kayıtlarında bir çok hissedar bulunduğunu, bu durumun taşınmaz değerini düşürdüğünü, davacı taleplerinin ve davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava açma süresi geçirildiğinden süre aşımı yönünden davanın reddedilmesi gerektiğini, husumetin imar planını yapan ilgili belediye başkanlığına yöneltilmesi gerektiğini, imar planı yapılırken görüşlerinin alınmadığını, bedelin yüksek belirlendiğini, yol olarak belirtilen kısımda sorumluluklarının bulunmadığını, bilirkişi raporunun hükme esas teşkil edecek nitelikte bulunmadığını, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazın mukayesesinin doğru yapılmadığını, hükmedilen bedelin tümüne dava tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın UYAP üzerinden resen alınan ve siteme kaydedilen aktif ve pasif kayıtlarının ve denetiminden geçen Antalya 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/406 Esas ve Antalya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/119 Esas dosyalarının birlikte incelenmesinden somut olayda dava konusu edilen payların davacının....'den satın aldığı paylara ilişkin olup öncesinde dava edilmediği belirlendiğinden davalının derdestlik itirazının yerinde olmadığının belirlendiği,

imar planında "İlköğretim Alanı" olarak ayrılmış olan dava konusu taşınmaza davalı idare tarafından kamulaştırma olmaksızın fiilen el atıldığı, dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli İmar Planı içerisinde kalması nedeniyle hükme esas bilirkişi kurulu raporunda, taşınmazın vasfının arsa olarak değerlendirilip 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesinde yöntem olarak isabetsizlik bulunmadığı, emsal ve dava konusu taşınmazında düzenleme ortaklık payı düşülmüş imar parseli olduğu,

dava konusu taşınmazla emsal taşınmazın özelliklerinin puanlanması suretiyle bulunan değer üzerinden taşınmazın değerinin tespitlendiği, emlak vergi değerleri açısından ters orantı bulunmadığı, kıyaslama neticesinde, dava tarihi itibarıyla 8.079,56 TL/m² bulunarak davanın kamulaştırmasız el atmaya yönelik tazminat istemi olması nedeniyle değerlendirmenin davanın açılış tarihine göre yapılıp, faize de dava tarihi itibarıyla hükmedilmesinde, davacı lehine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmolunmasında ve miktarında;

taşınmazın üzerinde okul bulunması nedeniyle husumetin davalıya yöneltilmesinde, dava konusu taşınmazın imar planında okul alanında kalması nedeniyle yolda kalan dışında kalan kısımdan davalının sorumlu tutulmasında, yolda kalan kısma isabet eden payın çıkartılarak kalan davacı payının iptali ile Hazine adına tescilinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle davalı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili ile ecrimisil istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza okul yapılmak suretiyle kamulaştırma yapılmaksızın fiilen el atıldığı anlaşıldığından arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal kıyaslaması suretiyle değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,