Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13837 K.2025/4791

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Mardin 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.03.2024 Tarihli ve 2024/282 Esas, 2024/1211 Karar Sayılı Kararı

Birden fazla mahkemenin yetkili olması halinde seçimlik hakkın davacı tarafa ait olduğu ancak davacı tarafça yetkisiz mahkemede dava açılmış olması halinde bu seçimlik hakkın bu kez süresi içerisinde verilecek cevap dilekçesi ile davalı tarafa geçtiği, Mahkemenin asıl ve birleşen davalarda yetkisiz olduğu ve yetkisiz mahkemede davanın açılması üzerine seçimlik hakkın davalı tarafa geçmekte olması ve davalı tarafından da Şanlıurfa Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğuna dair bu hak kullanılmak suretiyle mahkemenin yetkisine itiraz edilmiş olması karşısında; yetki itirazının kabulü ile asıl ve birleşen dava bakımından Şanlıurfa Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Şanlıurfa 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 22.11.2024 Tarihli ve 2024/3927 Esas, 2024/5363 Karar Sayılı Kararı Birleşen dava dosyalarının asıl dava dosyasından tefrik edilerek ayrı bir esasa kaydedildiği, ... (DEDAŞ)nin yerleşim yerinin Diyarbakır olduğu gibi, ... (DEDAŞ) tarafından yetki itirazında bulunulmadığı, bu nedenle Mardin Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkisizlik kararı verme imkanı bulunmadığı, bu nedenle ... (DEDAŞ) hakkında açılan davalara bakma yetkisinin Mardin Asliye Hukuk Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık; haksız fiilden kaynaklanan tazminat istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı Bölge Adliye Mahkemelerinin yargı çevresinde kalan İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir: "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir."

3. 6100 sayılı Kanun'un "Davalının birden fazla olması hâlinde yetki" başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: "Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır."

4.6100 sayılı Kanun’un “Haksız fiilden doğan davalarda yetki” başlıklı 16 ncı maddesi şöyledir: "Haksız fiilden doğan davalarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir."

5.6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrası şöyledir: "(2)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." "(3)Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir." "(4)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir."

C. Değerlendirme

1. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı, kesin yetki kuralının bulunmadığı bir davayı yetkisiz bir mahkemede açmışsa, seçme hakkı itiraz eden davalıya geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir.

2. Somut olayda; davalı şirket tarafından davacıya ait destekleme ödemesinin usulsüz bir şekilde virman yoluyla tahsil edilmesi işleminin Şanlıurfa ilinde gerçekleştiği, yine davacının ikametgahının Şanlıurfa ili olduğu bu davada, Mardin ilinde yetkisiz bir mahkemede davacının dava açtığı anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca seçme hakkı davalıya geçmiş ve davalı vekilince de süresinde ve usulüne uygun olarak dava konusu işlemin davalı şirketin Şanlıurfa şubesinde gerçekleşmesi nedeniyle Şanlıurfa Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğuna ilişkin yetki itirazında bulunduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Şanlıurfa 2. Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR