Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/13962 K.2025/9647

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ve yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; ek kararın kaldırılmasına karar verildikten sonra, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... köyü 750 ada 39 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini ve yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; idarenin kendi tarafından yapmış olduğu kıymet takdirinde taşınmazın değer tespiti değerinin çok altında olduğunu, kamulaştırmaya konu taşınmaz arsa niteliğinde olduğunu ve ... şehir merkezinde bulunduğunu, tüm merkezi alanlara yürüme mesafesinde olduğunu, dava konusu taşınmaz belediye sınırları ve imar planı sınırları içerisinde kaldığını, bu minvalde taşınmaz yol, elektrik, su gibi alt yapı hizmetlerinden faydalandığını, taşınmazın değeri davacı idarenin teklif ettiği değerden daha fazla olduğunu, davanın reddi ile davanın açılmasına sebebiyet vermediğimden dava masraflarının ve vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve cevap etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ve davacı idare adına tesciline ve yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın bedelinin fahiş miktarda yüksek belirlendiğini, emsal olarak 1265 ada 3 parselde kayıtlı 22 nolu ‘İş Yeri’ vasıflı taşınmaz satışının seçilmesinin hatalı olduğunu, davaya konu taşınmazın ‘yol’ vasıflı olup, arsanın ‘işyeri’ vasıflı olmasına göre satış kabiliyetlerinin farklılığı sebebiyle birbirine emsal olmalarının kabulünün mümkün olmadığını, Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas,

2023/69 Karar sayılı kararı ile kamulaştırma bedelinin tespiti için açılan davaların dört ay içinde sonuçlandırılamaması halinde tespit edilen bedele bu süre bitiminden itibaren yasal faiz işletileceğine dair 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası iptal edilmiş olup mahkemece verilen kararda hükmedilen faizin de kaldırılmasını ileri sürerek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin (g) bendi gereği kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsal satışlara göre davaya konu yerin değerinin belirlenmesine mahallinde yapılan keşfe iştirak eden bilirkişi kurulunca düzenlenen 28.03.2023 havale tarihli rapor ile belirlenen kamulaştırma bedelinde herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre; davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.

3.Buna karşın; tespit edilen kamulaştırma bedeline dava tarihinden 4 ay sonrasından başlamak üzere İlk Derece Mahkemesinin karar tarihine kadar faiz işletilmesi gerektiği hâlde, infazda tereddüt oluşturacak şekilde faiz başlangıç tarihinin hatalı, faiz bitiş tarihinin ise gösterilmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR)Açıklanan sebeplerle

1.Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3.İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının; A-) (3) nolu bendinde yazılı "24.02.2023" ibaresinin çıkarılarak yerine "24.03.2023", ibaresinin yazılması, yine aynı bentte yer alan "itibaren" kelimesinin çıkarılması, yerine "karar tarihi olan 12.07.2023 tarihine kadar " ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,