Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/14101 K.2025/10765

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın, irtifak hakkı karşılığı ve pilon yeri bedelinin tahsili istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalılardan ... Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine davalı ... Genel Müdürlüğü hakkında açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... Genel Müdürlüğü vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilerinin Şanlıurfa ili, ..., ... Mahallesinde bulunan 236 nolu parselin müşterek malikleri olduğunu, davalı idarenin 1982 yılında kamu yararı ile müvekkillerine ait taşınmazan ... yüksek gerilim enerji nakil hattı geçirmek suretiyle 2000 metrekarelik kısmına fiilen el attığını belirterek belirlenecek tazminatın davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle;davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 27.09.2011 tarihli ve 2010/1018 Esas, 2011/904 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

Mahkemenin 27.09.2011 tarihli ve 2010/1018 Esas, 2011/904 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekilinin temyizi üzerine Dairemizce yapılan inceleme sonucunda özetle; kamulaştırma işleminin taşınmaz malikine tebliğ edilmediği anlaşıldığından, kesinleşmiş bir kamulaştırma işleminden söz edilemeyeceğinden, davalı idarenin taşınmaza el attığı gözetilerek, mahallinde keşif yapılıp alınacak rapor sonucuna göre davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçelerle reddine dair hüküm kurulması hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B.Mahkemece Birinci Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar Mahkemenin 24.10.2013 tarihli ve 2013/414 Esas 2013/590 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

C.İkinci Bozma Kararı

Mahkemenin 01.10.2019 tarihli ve 2019/300 Esas, 2019/307 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacılar vekilinin temyizi üzerine, Dairece yapılan inceleme sonucunda,dava konusu edilen somut olayda tamamlanmış bir kamulaştırmadan söz edilemeyeceği ve 11.06.2013 tarihinde yürürlüğe giren 6487 sayılı Kanun ‘un 22 nci maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na (2942 sayılı Kanun) eklenen geçici 7 nci madde hükmünün uygulanamayacağı gözetilerek, bozma kararında bahsedildiği gibi işin esasına girilip, mahallinde yapılacak olan keşif sonrası alınacak bilirkişi kurulu raporuna göre hüküm kurulması gerekirken, yasal olmayan gerekçelerle davanın reddine karar verilmesi hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Üçüncü Karar

Mahkemenin 18.03.2021 tarihli ve Mahkemenin 2015/247 Esas 2021/240 Karar sayılı kararı ile davalılardan ... Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalı ... Genel Müdürlüğü hakkında açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

E.Üçüncü Bozma Kararı Mahkemenin 18.03.2021 tarihli ve Mahkemenin 2015/247 Esas 2021/240 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin temyiz isteminde bulunması üzerine, Dairemizce yapılan inceleme sonucunda, 21.12.2019 tarihinde kabul edilerek 24.12.2019 tarihli 30988 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 7201 sayılı Kanun'un 6 ncı ve 7 nci maddesi ve 09.06.2021 tarihinde kabul edilerek 19.06.2021 tarihli 31516 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7327 sayılı Kanun'un 20 nci ve 27 nci maddeleri ile 2942 sayılı Kanun ‘a eklenen Ek madde 3 ve geçici 15 nci ve 17 nci maddeleri ile uyarınca işlem yapılması gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

F. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Son Karar

Mahkemenin 14.02.2024 tarihli ve Mahkemenin 2015/247 Esas 2021/240 Karar sayılı kararı ile davalılardan ... Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine, davalı ... Genel Müdürlüğü hakkında açılan davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesi gerektiğini,bedelin yüksek olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dosyada bulunan kanıt ve belgelere göre, kararın dayandığı gerekçelere göre; dava konusu Şanlıurfa ili, ... ... Mahallesi 1012 parsel sayılı taşınmazın geldisi olan kök 236 parsel sayılı taşınmaz hakkında, üzerinden geçen ... enerji nakil hattı sebebiyle ... Genel Müdürlüğü tarafından 19.11.1976 tarihli kamu yararı kararı uyarınca irtifak hakkı kamulaştırmasının yapıldığı, kamulaştırma işlemine ilişkin tebligatın usulsüz olduğu, ...

Genel Müdürlüğü tarafından 2942 sayılı Kanunu'un 17 nci maddesi uyarınca irtifak hakkının idare adına tescili istemi ile açılan Siverek 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1983/60 Esas 1983/45 Karar sayılı dava dosyasında kök 236 parsel sayılı taşınmazın 1.984,00 m²lik kısmında ... lehine irtifak hakkı tesisi ile bu hakkın tapuya tesciline karar verildiği, bu mahkeme kararına göre taşınmaza ilişkin kamulaştırma bedellerinin bankaya depo edildiği ve irtifak hakkı şerhinin tapuya işlendiği,

sonrasında dava konusu taşınmazın ifrazı ile 1012 parsel sayılı taşınmazın oluştuğu, dosya kapsamında yer alan 28.03.2016 tarihli fen bilirkişi raporu uyarınca tapu kaydında yer alan irtifak hakkı ile davaya konu irtifak alanın aynı hat olduğunun tespit edildiği anlaşılmaktadır.

3. 21.12.2019 tarihinde kabul edilerek 24.12.2019 tarihli ve 30988 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 7201 sayılı Kanun’un 7 nci maddesi ile eklenen Geçici 15 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan; “…ek 3 üncü madde hükmü uygulanarak…” ibaresi 28.07.2023 tarihli ve 32262 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 04.05.2023 tarihli ve 2019/93 Esas, 2023/87 Karar sayılı kararı ile iptal edilmiştir.

4. Bu durumda; Kanun'un yürürlük tarihinden önce açılan eldeki davada; Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun; “Her davada açıldığı tarihte tespit edilen vaziyet hükme ittihaz olunması iktiza eylemesine…” gerekçesini içeren 28.11.1956 tarihli ve 15/15 sayılı kararı ile “Her dava açıldığı tarihteki fiili ve hukukî duruma göre karara bağlanır.” genel hukukî prensibini hâvi Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.05.2017 tarihli ve 2017/3-990 Esas, 2017/954 Karar sayılı kararları nazara alınarak dava tarihi itibarıyla değerlendirme yapılması yerindedir.

5. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesine ve alınan rapor uyarınca tespit edilen bedele dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

6.Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmış olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... Genel Müdürlüğü vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Davalı ... Genel Müdürlüğünden aşağıda yazılı kalan harcın alınarak Hazineye irat kaydedilmesine,