Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/14240 K.2025/14709

Taraflar arasındaki terditli olarak, tapu kaydının iptali ve tescil ile taşınmazın tapu kaydının mahkeme kararı ile iptalinden kaynaklanan zararın 4721 sayılı Türk Medenî Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 1007 nci maddesi uyarınca tazmini istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince tapu iptal ve tescil isteminin kesin hüküm nedeniyle, tazminat isteminin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar ... vd. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar ... vd. ile davacı ... vekilleri tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) öngördüğü yargılama sistemine göre İlk Derece Mahkemesinin kesin olmayan kararına karşı önce istinaf yoluna başvurulabilmektedir. İstinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesince, başvuran tarafın istinaf başvurusunun usulden ya da esastan reddine karar verilebilir veya İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulabilir.

Bu durumda Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı, istinaf başvurusu reddedilen tarafın ya da istinaf incelemesi sonucunda İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeni hüküm kurulması hâlinde aleyhine karar verilen tarafın temyiz hakkı bulunmaktadır. Başka bir deyişle istinaf başvurusunun reddi hâlinde Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı sadece istinaf başvurusu reddedilen tarafa ait olup bu hâlde İlk Derece Mahkemesi kararını istinaf etmeyen tarafın temyiz hakkı bulunmamaktadır.

Somut uyuşmazlıkta, İlk Derece Mahkemesince verilen davanın reddine dair karara karşı, davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmadığı gibi, Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararına göre aleyhine bir hüküm de kurulmadığından davacı ... vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı temyiz hakkı bulunmamaktadır.

Bu nedenle, davacı ... vekilinin temyiz isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılar ... vd. vekilinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davacılar ... vd. vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 18.11.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davacılar ... vd. vekili Avukat ... ve davalı Hazine vekili Avukat ... ile davalı ... vekili Avukat ... gelmişlerdir.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 793 parsel sayılı taşınmazın, Hazine tarafından açılan dava sonucu Gaziosmanpaşa Tapulama Mahkemesinin 08.06.1987 tarihli ve 1972/9 Esas, 1987/10 Karar sayılı ilamıyla 1.171.500,00 m²lik bölümünün tapu kaydının iptal edilip orman niteliği ile Hazine adına tescil edildiğini, kararın kesinleştiğini, öncelikle müvekkilerini tapuları iptal edilen hisselerinin Hazine adına var olan tapularının iptali ile müvekkileri adına tesciline, mümkün olmadığı takdirde müvekkillerinin zararlarının tazminini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idareler vekilleri cevap dilekçelerinde özetle; zamanaşımı definde bulunmak suretiyle davanın reddini talep etmişlerdir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tapu iptal ve tescil isteminin kesin hüküm nedeniyle, tazminat isteminin zamanaşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... vd. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar ... vd. vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesini tekrar ettiğini beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Gaziosmanpaşa Tapulama Mahkemesinin 08.06.1987 tarihli ve 1972/9 Esas, 1987/10 Karar sayılı kararıyla ... ilçesi ...

Köyü 793 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile 1.171.500,00 m²lik bölümünün orman niteliğiyle Hazine adına tesciline karar verildiğini ve bu kararın 16.05.1990 tarihinde kesinleştiğini, mahkeme ilamının gerek davanın tarafları ve gerekse taşınmazın tapuya tescil edilmesinden sonra tespit maliklerinden hisse satın alan davacılar yönünden (halefi oldukları için) bağlayıcı nitelikte olup, tapu iptal tescil istemi yönünden eldeki dava bakımından kesin hüküm teşkil edeceğini,

diğer yandan mülkiyet hakkının kaybedildiği ileri sürülen mahkeme ilamının kesinleştiği 16.05.1990 tarihinden bu yana on yıllık zamanaşımı süresi geçtiği gibi Anayasa Mahkemesinin 25.07.2017 tarihli ve 2014/6673 başvuru nolu hak ihlali kararı uyarınca yapılan değerlendirmede de, dava açma imkanı getiren Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun (2009/4-3 83... /517 Karar sayılı kararı) 18.11.2009 tarihli kararından yaklaşık 10 yıl sonra açılan eldeki davanın,

makul süre içinde açılmış olduğunu söyleyebilme olanağı bulunmadığından (bu yönde açık bir iddia yok ise de) tespit tarihinden önce ormanlık alanı da kapsar bir şekilde eski bir tapu kaydının var olması durumunda dahi, davacıların, tespit işleminin kesinleşmesinden sonraki aşamada sicile dayanarak tapu maliki olmaları nedeniyle, eski kayıt iddiasına dayalı tazminat hakları olmadığından, İlk Derece Mahkemesinin kararının usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar ... vd. ile davacı ... vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar ... vd. Vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın haklı ve yasal nedenlere dayanmadığını, mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, terditli olarak, tapu iptali ve tescil ile 4721 sayılı Kanun’un 1007 nci maddesi uyarınca tazminat istemine ilişkindir. 2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davacı ... Vekilinin Temyizi Yönünden; Davacı ... vekilinin temyiz dilekçesinin reddine,

2. Davacılar ... vd. vekilinin Temyizi Yönünden; Davacılar ... vd. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aleyhine temyiz olunan davalı idareler yararına 04.11.2025 tarihinde yürürlüğe giren Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince takdir olunan 40.000,00 TL vekâlet ücretinin temyiz eden davacılar ... vd. 'den alınmasına,

Davacı ... vd.'den peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, davacı ...'tan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,