Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/2101 K.2024/10110

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kahramanmaraş ili, Çağlayancerit ilçesi, Kale Mahallesi 133 ada 1 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin sahip olduğu taşınmazın sulu arazi olduğunu, üzerinde ceviz ile meyve ağaçlarının olduğunu, taşınmaz içerisinde bulunan ağaçların sayı ve vasıf bakımından hatalı bildirildiğini, değer tespiti yapılırken ileri sürdükleri hususların nazara alınarak karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, göl alanında kaldığından tapudan terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; %20 objektif değer artışının uygulanmasının hatalı olduğunu, ceviz fiyatlarının bir sene yüksek takip eden sene düşük çıktığını, bu nedenle objektif ve hakkaniyetli bir değer belirlenebilmesi için takip eden 2 yılın ceviz fiyatlarının ortalamasının alınması gerektiğini, 2017 yılında ceviz fiyatlarının yüksek yıla denk geldiğinden fahiş ve gerçek bedelin çok üstünde değerler ortaya çıktığını, kapitalizasyon faiz oranının %5 olarak esas alınması ve kapama ceviz olarak değerlendirme yapılmaması gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerinde 14-15 yaşlarında ceviz ağaçlarının mevcut olduğunu, bilirkişiler tarafından taşınmazın değer tespitine yönelik olarak baz alınan gelir tablosunda esaslı şekilde hataya düşüldüğünü ve gerçek değerinin çok altında değer tespiti yapıldığını, aynı kamulaştırma planındaki başka taşınmazların m² birim fiyatının daha yüksek belirlendiğini, ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kuru tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza bu niteliğine uygun olarak münavebe ürünleri alınmak suretiyle, dava tarihi itibarıyla, net gelir yöntemine göre İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri esas alınarak değer biçilmesinin kanuna uygun olduğu, kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak hesaplanmasının Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu,

yine taşınmaz birim değerine taşınmazın konumu, niteliği dikkate alınarak %20 oranında objektif değer artışı eklenmesinin yerinde olduğu tespit edilmiş, ayrıca dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan ağaçların bedeli hesaplanırken dava yılı Tarım ve Orman Müdürlüğünün maktu ağaç değerleri tablosundan yararlanılması ve buna göre ağaç bedellerin tespit edilmesi doğru olduğundan taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arazi niteliğindeki Kahramanmaraş ili, Çağlayancerit ilçesi, Kale Mahallesi 133 ada 1 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR