Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/2476 K.2024/5744

Müdürlüğü Şubesi

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Gebze Tüketici Mahkemesinin 15.12.2022 Tarihli ve 2022/325 Esas, 2022/281 Karar Sayılı Kararı Davalının adresinin Ortaköy/İstanbul, davacı adresinin ise Üsküdar/İstanbul olduğu anlaşılmakla davalının eldeki davanın genel yetkili mahkemede haksız fiilin gerçekleştiği yer mahkemesinde görülmesine yönelik yetki itirazının incelenmesinde; haksız fiilin gerçekleştiği yerin Tuzla/İstanbul olduğu, davalının yetki itirazının yerinde olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul Anadolu 7. Tüketici Mahkemesinin 04.05.2023 Tarihli ve 2023/47 Esas, 2023/467 Karar Sayılı Kararı Eldeki davada kesin yetki söz konusu olmadığı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 19 uncu maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca davalı tarafından seçilen mahkemenin bildirilmesi gerekmekte olup davalının İstanbul Anadolu Mahkemeleri veya İstanbul Çağlayan Mahkemelerinin yetkili olduğuna dair itirazının usulüne uygun bir yetki itirazı içermediği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanunu’nun 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu,19 uncu ve 115 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi

3. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un (6502 sayılı Kanun) 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası.

C. Değerlendirme

1. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir.

Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir.

Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır.

Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

2. 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği düzenlendiğinden takip, dolayısıyla takibine yapılan itirazın iptali davası da tüketicinin yerleşim yerinde açılabilecektir.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

4. Somut olayda, davacının alacağının tahsili için Gebze İcra Dairesinde takip başlatıldığı, davalının takibe, borca ve faize itiraz ettiği, böylelikle icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği, icra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesinin o yerdeki mahkemeyi itirazın iptali yönünden yetkili hale getirmeyeceği anlaşılmaktadır.

5. Davalı vekilince 21.04.2022 tarihli dilekçesinde yetki itirazında bulundukları ve davaya konu olan zararın meydana geldiği yerin 'Tuzla/İstanbul', davalı tarafın ticaret sicilde kayıtlı adresinin ise ...olduğu, bu nedenle haksız fiilden kaynaklı açılan davalarda yetkili mahkeme İstanbul Anadolu Mahkemeleri veya genel yetki çerçevesinde davalı müvekkilin ticaret sicil adresinin bağlı bulunduğu İstanbul Çağlayan Mahkemeleri'nin yetkili olduğunu beyanında bulunulmuş olup bu durumda, yetkili mahkemelerinden hangisinin seçildiği belirtilmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca usulüne uygun bir yetki itirazından söz edilemeyeceği anlaşıldığından uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan Gebze Tüketici Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Gebze Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,