Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/2830 K.2024/6754

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Silivri 1. İcra Hukuk Mahkemesinin 19.10.2022 Tarihli ve 2022/138 Esas, 2022/403 Karar Sayılı Kararı

Dava konusu şikayetin, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'a (6183 sayılı Kanun) göre yapılan taşınmaz ihalesinin feshi istemine ilişkin olduğu, somut olayda davacı tarafın açık arttırma sonucu yapılan satışın gerçek değerinden çok az değere kıymet takdir edildiği,

satış dosyasından yapılan gayrimenkulün satış ilanında, satışı yapılan taşınmazın değerine etki edecek özelliklerinin eksik yazıldığını, kaçak yapıldığının belirtilerek daha fazla katılımın sağlanmasını engellendiğini, arsa payı satılıyormuş gibi ihale yapılarak satışın tamamlandığını, bu durumun gerçek değeri 3.000.000,00 TL olan taşınmazın 1.090.000,00 TL gibi düşük bir muhammen bedelle ihalesine iddia edildiği, ancak dosyadaki tüm deliller hep birlikte değerlendirildiğinde taşınmazın değerini etki edecek özelliklerin belirtildiği,

satışın gerçek değerinden ihale edildiği ve bu sebeplerin ihalenin feshi sebebi olarak değerlendirilemeyeceği gerekçesiyle ihalenin feshi isteminin reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince istinaf edilmiştir.

B. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 21. Hukuk Dairesinin 02.02.2023 Tarihli ve 2022/4368 Esas, 2023/223 Karar Sayılı Kararı

Taraflar arasındaki davada, 6183 sayılı Kanun'un 88 ila 99 uncu maddelerine istinaden kurum borcu nedeni ile taşınmaz ihalesinin gerçekleştirildiği, davalı tarafından başlatılan icra takibinde taşınmazın ihalesinin gerçekleştiği, davacı vekili tarafından ihalenin feshinin talep edildiği, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun (5510 sayılı Kanun) 17.4.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanun’un 52 nci maddesi ile değişik 88 inci maddesinin on altıncı fıkrasında, Kurumun (...

Başkanlığı) süresi içinde ödenmeyen prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Kanun'un 51 inci, 102 nci ve 106 ncı maddeleri hariç, diğer maddelerinin uygulanacağı, Kurumun 6183 sayılı Kanun’un uygulanmasında Maliye Bakanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşları ve mercilere verilen yetkileri kullanacağının düzenlendiği,

5510 sayılı Kanun'un 17.4.2008 tarih ve 5754 sayılı Kanun’un 52 nci maddesi ile değişik 88 inci maddesinin on dokuzuncu fıkrasında ise, Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Kanun'un uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkili olduğunun düzenlendiği,

5510 sayılı Kanun’un 88 inci maddesi, 6183 sayılı Kanun’un 99 uncu maddesine göre daha özel bir düzenleme olup, ...’nun 5510 sayılı Kanun’un 88 inci maddesinin on altıncı fıkrası uyarınca prim ve diğer alacaklarının tahsili için 6183 sayılı Kanun uyarınca yaptığı icra takipleri nedeniyle gerçekleştirilen taşınmaz ihalelerinin feshine ilişkin şikayetler hakkında da aynı maddenin on dokuzuncu fıkrası hükmünün uygulanması gerektiği, bu durumda uyuşmazlığın çözümünde, alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesinin görevli olduğu,

somut olayda ihalenin feshine konu alacağın prim alacağı olması nedeni ile kurumun alacaklı biriminin bulunduğu Bakırköy İş Mahkemesi görevli ve yetkili olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve mahkemenin görevsizliğine kesin olarak karar verilmiştir.

C. Bakırköy 19. İş Mahkemesinin 07.08.2023 Tarihli ve 2023/76 Esas, 2023/258 Karar Sayılı Kararı Davacı vekilinin sunmuş olduğu 04.08.2023 tarihli dilekçesi ile davasından feragat ettiğine dair beyanı ile sunulan vekaletnamesinde, davadan feragat hususunda davacı tarafça davacı vekilinin yetkilendirildiği gerekçesiyle açılan davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş, karar davalı Kurum vekilince istinaf edilmiştir.

D. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesinin 16.11.2023 Tarihli ve 2023/3187 Esas, 2023/344 Karar Sayılı Kararı

6183 sayılı Kanun'da, ihalenin feshinin, gayrimenkul malların haczi ve satışı bölümünde 99 uncu maddede düzenlendiği, bu düzenlemeye göre satış komisyonu tarafından gayrimenkul kendisine ihale edilen alıcının o gayrimenkulün mülkiyetini iktisap etmiş olacağı ve ihalenin feshinin gayrimenkulün bulunduğu yerin icra tetkik merciinden şikayet yoluyla istenebileceği, her ne kadar 5510 sayılı Kanun'un 88 inci maddesinde, Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde,

6183 sayılı Kanun'un uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesinin yetkili olduğu belirtilmiş ise de ihalenin feshine ilişkin özel düzenleme içeren 6183 sayılı Kanun'un 99 uncu maddesinde, ihalenin feshinin gayrimenkulün bulunduğu yerin icra tetkik merciinden şikayet yoluyla istenebileceği bildirildiğinden,

davaya bakmaya İş Mahkemesi değil İcra Mahkemesinin görevli olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle davalı Kurum vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının a bendinin üçüncü alt bendi uyarınca kaldırılmasına kesin olarak karar verilmiştir.

E. Bakırköy 19. İş Mahkemesinin 09.01.2024 Tarihli ve 2023/398 Esas, 2024/1 Karar Sayılı Kararı İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına dair İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesinin 16.11.2023 tarihli, 2023/3187 Esas, 2023/344 Karar sayılı kararının kesin olmak üzere vermiş olduğu, karara karşı İlk Derece Mahkemesi olarak mahkemenin direnme hakkı olmadığı gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin iki farklı dairesi arasında görev uyuşmazlığının bulunduğu gerekçesiyle yargı yerinin belirlenmesi için dosya Dairemize gönderilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 6183 sayılı Kanun'a göre yapılan taşınmaz ihalesinin feshi istemine ilişkin davada görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Kanun'un “Yargı yeri belirlenmesini gerektiren sebepler” başlıklı 21 inci maddesi şöyledir: “Aşağıdaki hâllerde, davaya bakacak mahkemenin tayini için yargı yeri belirlenmesi yoluna başvurulur: a) Davaya bakmakla görevli ve yetkili mahkemenin davaya bakmasına herhangi bir engel çıkarsa. b) İki mahkeme arasında yargı çevrelerinin sınırlarının belirlenmesi konusunda bir tereddüt ortaya çıkarsa. c) İki mahkeme de görevsizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse. ç) Kesin yetki hâllerinde, iki mahkeme de yetkisizlik kararı verir ve bu kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleşirse.”

2. 6100 sayılı Kanun’un “İnceleme yeri” başlıklı 22 inci maddesinin ikinci fıkrası şöyledir: “İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.”

3. 6183 sayılı Kanun’un “İhalenin neticesi fesih ve tescil” başlıklı 99 uncu maddesinin birinci ve ikinci fıkrası şöyledir: “Satış komisyonu tarafından gayrimenkul kendisine ihale edilen alıcı o gayrimenkulün mülkiyetini iktisap etmiş olur. İhalenin feshi gayrimenkulün bulunduğu yerin icra tetkik merciinden şikayet yoliyle istenebilir.”

4. 5510 sayılı Kanun’un “Primlerin ödenmesi” başlıklı 88 inci maddesinin on dokuzuncu fıkrası şöyledir: “Kurumun prim ve diğer alacaklarının tahsilinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usûlü Hakkında Kanunun uygulamasından doğacak uyuşmazlıkların çözümlenmesinde Kurumun alacaklı biriminin bulunduğu yer iş mahkemesi yetkilidir. Yetkili iş mahkemesine başvurulması alacakların takip ve tahsilini durdurmaz.”

C. Değerlendirme

Somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlığın 6183 sayılı Kanun'a göre yapılan taşınmaz ihalesinin feshi istemine ilişkin olduğu, 6183 sayılı Kanun'un 99 uncu maddesi gereğince ihalenin feshinin gayrimenkulün bulunduğu yerin icra mahkemesinden istenebileceği anlaşıldığından, uyuşmazlığın ihalenin feshine konu gayrimenkulün bulunduğu yer olan Silivri 1. İcra Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Silivri 1. İcra Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,