Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/3004 K.2024/6794

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin 20.10.2023 Tarihli ve 2022/1169 Esas, 2023/827 Karar Sayılı Kararı İstinaf incelemesine konu dosyanın yargı çevresinin değiştirilmesinden önce Erzurum Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf incelemesi yapıldığı, istinafa konu kararın da bu davanın devamı niteliğinde olduğu anlaşıldığından ilk derece mahkemesince yeniden verilen kararın istinaf incelemesinin Erzurum Bölge Adliye Mahkemesince yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 21.12.2023 Tarihli ve 2023/1901 Esas, 2023/2350 Karar Sayılı Kararı Dairenin dosyanın esasına ilişkin daha önce istinaf incelemesinin olmadığı, davanın ilk kez Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde görüldüğü ve yargılama sonucunda verilen kararın esasa ilişkin ilk karar olması ve ilk istinaf incelemesinin de Van Bölge Adliye Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, menfi tespit istemli ilişkin davada yetkili istinaf mahkemesinin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir:

“Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

1. Gevaş Asliye Hukuk (İş Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 28.02.2017 tarihli ve 2016/108 Esas, 2017/36 Karar sayılı kararıyla yetkisizlik karar verilmiş, bu karara karşı taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince 13.07.2017 tarihli 2017/1012 Esas, 2017/936 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir. Dairenin kararı ise Yargıtay 22. Hukuk Dairesinin 08.10.2018 tarihli ve 2018/13850 Esas ve 2018/21261 Karar sayılı ilamı ile onanmıştır.

2. Van 2. İş Mahkemesince 26.06.2019 tarihli ve 2019/299 Esas, 2019/537 Karar sayılı kararıyla görevsizlik kararı verilerek dosya Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmiştir.

3. Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesince 27.01.2022 tarihli ve 2019/435 Esas, 2022/73 Karar sayılı kararıyla davanın reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi ve Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesince karşılıklı yetkisizlik kararı verilmiş, doysa yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

4. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan Bölge Adliye Mahkemesince sonuçlandırılır ise de, söz konusu istinaf incelemesine konu dosyada Van 1. Asliye Hukuk Mahkemesince 27.01.2022 tarihli ve 2019/435 Esas, 2022/73 Karar sayılı karar ile davanın reddine karar verildiği, karar tarihi itibarıyla Van Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyette olduğu anlaşıldığından uyuşmazlığın Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Van Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,