Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/3094 K.2024/7878

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Van ili, Edremit ilçesi, Eskicami Mahallesi 156 ada 100 parsel (ifrazla 156 ada 300 parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın konumu, büyüklüğü ile özellikle ticari alan oluşu dikkate alınarak yapılacak keşif sonucu taşınmazın bedelinin belirlenmesi talep edilmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.02.2020 tarihli ve 2018/106 Esas, 2020/32 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 20.05.2021 tarihli ve 2021/110 Esas, 2021/1128 Karar sayılı kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin ve belirlenen bedelin bloke ettirilerek davalıya ödenmesine karar verilmesinin doğru olduğunu, bu hususta tarafların istinaf sebebi olarak ileri sürdüğü hususların yerinde görülmediğini, böylece Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu fazla yatan bedelin iadesi, faiz ve vekâlet ücreti yönünden düzeltilerek yeniden karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 20.05.2021 tarihli ve 2021/110 Esas, 2021/1128 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmaza emsal kıyaslaması yapılarak bedel tespitinin yerinde olduğu; ancak dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre dava konusu taşınmaza ilişkin acele el koyma dosyasında alınan raporda 40 adet 15 yaş, 15 adet 8 yaş kayısı ağacı, 12 adet 15 yaş ceviz ağacı, 5 adet 15 yaş erik ağacı, 12 adet 15 yaş elma ağacı, 25 adet 15 yaş söğüt ağacı tespiti ile bedeline hükmedildiği,

davalı vekilinin 25.02.2015 tarihli dilekçesi ekindeki bilgi toplama föyü başlığı ile dava konusu taşınmaza ait davacı idarece düzenlenen zarar-ziyan tutanağında taşınmazda 15 yaş 26 adet kayısı, 10 yaş 22 adet iğde, 10 yaş 4 adet söğüt, 4 yaş 5 adet vişne, 7 yaş 3 adet armut, 8 yaş 7 adet armut, 9 yaş 6 adet ceviz, 10 yaş 2 adet ..., 12 yaş 4 adet söğüt ağacı olduğunun tespit edildiği halde hükme esas raporda gerekçesi açıklanmaksızın ağaçlar yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmış, bu itibarla;

mahallinde keşif yapılarak kamulaştırılan kısımda ağaç olup olmadığı gözlenip, tutanağa geçirilip, gerekirse tanık da dinlenerek var olduğu anlaşıldığı takdirde ağaçlarının yaş ve cinsleri belirtilerek sayıları arasındaki çelişki de giderilmek suretiyle gerçek ağaç sayısı belirlenip 2015 yılı yaş cinslerine göre maktuen değerleri İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünden getirtilip alınacak rapora göre karar verilmesi gerektiği düşünülmeden eksik inceleme sonucunda yazılı şekilde bedel tespiti hatalı olduğundan kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; Bölge Adliye Mahkemesince yeterli araştırma yapılmadığını, keşif gözlemi, tanık beyanları arasındaki çelişki giderilmeden ağaç sayısına ilişkin somut bir tespit yapılmadan ağaç sayısını dikim normuna uygun olarak belirleyen bilirkişi raporunun yeterli ve inandırıcı olmadığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza belirlenen bedelin çok düşük olduğunu, piyasa değerinin çok altında olduğunu, dava tarihi itibarıyla belirlenen bedelin taşınmazın gerçek değerini yansıtmadığını, dava konusu taşınmazın bulunduğu konum itibarıyla bedelinin çok düşük olduğunu, emsal kıyaslamasının hatalı olduğunu, hükme esas alınan raporun karar verilmeye yeterli olmadığını ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci ve 12 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki Van ili, Edremit ilçesi, Eskicami Mahallesi 156 ada 100 parsel (ifrazen 156 ada 300 parsel) sayılı taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak; üzerindeki ağaçlara yaş ve cinsi gözetilerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,