Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/3173 K.2025/2535

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonucunda, İlk Derece Mahkemesince kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının kabulüne, ecrimisil istemine ilişkin davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili ve davalı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Miktar veya her paydaş için değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın her paydaş için değeri kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Davacılar lehine hüküm altına alınan ve reddedilen temyize konu edilen ecrimisil bedeli Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibarıyla kesinlik sınırı olan 378.290,00 TL’nin altında kalmaktadır.

Bu nedenle; davacılar ve davalı ... vekillerinin temyiz dilekçelerinin miktar itibarıyla reddine karar vermek gerekmiştir.

Davacılar ve davalı ... vekillerinin kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat bedeli yönünden temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalı idare vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 25.02.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davalı idare vekili Avukat ... gelmiş, davacılar vekili duruşmaya katılmamıştır. Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatın sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davaya konu Tekirdağ ili, ...ilçesi, ... Mahallesi 217 ada 36 parsel sayılı taşınmaza yol ve park olarak kamulaştırmasız el atılması nedeniyle belirlenecek tazminat ve ecrimisilin davalı idarelerden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın devlet karayolunda kaldığını, bu nedenle husumet itirazında bulunarak davanın Karayolları Genel Müdürlüğüne yönetilmesi gerektiğini, ayrıca zamanaşımı itirazında bulunduğunu, 1953 yılında kamu yararı kararı ile kamulaştırma çalışmalarına başladığının anlaşıldığını, dolayısıyla zamanaşımı ve husumet itirazlarının haklı çıktığını, belirterek dava konusu taşınmaza kamulaştırmasız el atma işleminin ... tarafından yapılması nedeniyle husumet yönünden,

aynı taşınmazlar bakımından derdest dava itirazlarının 221 sayılı ve 12.01.1961 tarihli Kanun bakımından kamulaştırma işleminin dava açma süresinin zamanaşımına uğraması nedeniyle reddine, davacının talep konusu tazminata en yüksek faiz oranını talep edemeyeceğini ve dava şartı olan uzlaşma işlemlerinin hiçbir şekilde yapılmaması sebepleri ile birlikte mahkemece resen tespit edilecek nedenlerle itirazları doğrultusunda reddine, davalı sıfatının kaldırılarak davaya kamulaştırmayı gerçekleştiren kurum olan ... ile devam edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasının kabulüne, hükmün tamamalanmasına ilişkin ek karar ile ecrimisil istemi yönünden davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece kamulaştırmasız el atma talepleri hakkında hüküm kurulduğunu; ancak ecrimisil talepleri hakkında hüküm kurulmaması nedeniyle 6100 sayılı Kanun'un 305/A maddesi uyarınca hükmün tamamlanmasını talep ettiklerini; ancak Mahkemece bu konuda karar verilmediğini (Daha sonra Mahkemece talep yerine getirilmiştir.)

, dava konusu taşınmazının ticari sosyal ve ekonomik hareketliliğin yoğun olduğu alanda bulunması nedeniyle sadece aylık 300TL kira getirisinin olabileceğinin kabulünün hatalı olduğunu, yargılama sırasında alınan raporlara yönelik itirazlarının dikkate alınmadığını, eksik ve hatalı inceleme ile bedelin düşük tespit edildiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; kaldırma kararı sonrası düzenlenen bilirkişi raporlarında, dava konusu taşınmazın el atma tarihindeki niteliklerinin esas alınması gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki emsal uygulamasının yerinde olmadığını, el atma tarihi itibarıyla taşınmazın tarla olarak değerlendirilmesi gerektiğini, kendilerine husumet düşmediğini, kaldırma kararında devir tarihindeki ecrimisil bedelinden ...'nün sorumlu olduğunu, hükme esas teşkil eden bilirkişi raporunda emsal alınan satışa konu parselin imar parseli olup olmadığının araştırılmadığını, davanın hak düşürücü süre nedeniyle,

ayrıca zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini, ecrimisil için hiçbir veri ya da emsal gösterilmediğini, ecrimisilin yasal koşullarının oluşmadığını, ecrimisil talebi kısmen kabul edildiği halde müvekkili lehine vekâlet ücretine hükmolunmadığını, davacı tarafın dosyaya sunmuş olduğu ıslah talepleri hukuka ve kanuna aykırı olarak tanzim edildiğini ve ıslah dilekçesine konu olan ve ıslah edilen alacak zamanaşımına uğraması nedeniyle davacı vekilinin ıslah beyanın reddi gerekirken davacıların ıslah beyanı doğrultusunda hüküm kurulmasının usul ve yasaya kanuna olduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar vekilinin 21.208,45TL ecrimisil talep ettiği, Mahkemece 21.155,37TL ecrimisile karar verildiği,aradaki fark 53,08TL olduğundan ecrimisil istemi kısmen reddedildiği için davalı yararına 53,08 TL vekâlet ücretine hükmolunması gerekir ise de yeniden hüküm kurulduğunda, Mahkemece davacı yararına hükmolunan 4.080,00TL maktu vekalet ücreti davalı aleyhine 17.900,00 TL'ye yükseleceğinden, karar tarihi itibarıyla 53,08TL'nin satın alım gücünün önemsizliği nedeniyle davalı vekilinin bu yöndeki istinafı dikkate alınmadığı,

arsa niteliğindeki taşınmaza, mahallinde yapılan keşif sonucu emsal karşılaştırması yapılarak dava tarihindeki değerini belirleyen usul ve kanuna uygun olarak düzenlenen hükme esas alınan bilirkişi raporuna göre el atma ve ecrimisil bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi doğru olduğu gibi, taşınmazın imar durumu ve konumuna göre belirlenen bedelin uygun olduğu, dava konusu taşınmaza ilişkin usulüne uygun olarak yapılmış kamulaştırma işlemi bulunmadığı, böylece Mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, taraf vekillerinin istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili hususundadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) Geçici 6 ncı ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve bitişik 35 parselin 2015 yılının Şubat ayı olan değerlendirme tarihinde 1402,00 TL olarak belirlenen bedelin de Dairemiz denetiminden geçtiği gözetildiğinde metrekare birim fiyatının 1465,00 TL olarak belirlenmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3.Dosya içindeki bilgi ve belgelere göre; dava konusu taşınmazın 1970 yılında genel kadastro calışmaları sonucu tapuya tescilinin sağlandığı, Karayolları tarafından 1960 yılında dava konusu taşınmaza yol yapılmak, 2005 yılında bölünmüş yola dönüştürülmek suretiyle el atıldığı ve dava konusu yerin Karayolları Genel Müdürlüğünün 11.12.2013 tarihli ve 30509 sayılı Bakanlık Oluru ile Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi'ne devredildiği, söz konusu devir kapsamında davalı ... ile ihbar olunan idare arasında 14.01.2014 tarihli tutanağın tutulduğu anlaşıldığından dava konusu taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi uygundur.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; A.Taraf Vekillerinin Ecrimisil Talebine İlişkin Temyizi Yönünden; Davacılar ve davalı ... vekillerinin temyiz dilekçelerinin miktar itibarıyla REDDİNE

B. Taraf Vekillerinin Tazminat Talebine İlişkin Temyizi Yönünden

Davacılar vekili ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,