Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/3255 K.2024/10069

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı karşılığının ve pilon bedelinin tespiti ve davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, Manavgat ilçesi, Sülek Mahallesi, 169 ada 71 ve 72 parsel sayılı taşınmazlarda kamulaştırma konusu irtifak hakkı karşılığı ve pilon yeri bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar süresi içerisinde cevap dilekçesi ibraz etmemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma konusu irtifak hakkı karşılığının ve pilon yeri bedelinin tespiti ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde; hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen değerin müvekkili tarafında yaptırılan kıymet takdirindeki rayiç bedeli yansıtmadığını, dava konusu taşınmaz için %35 olarak belirlenen değer azalış oranının çok yüksek olduğunu, münavebe planında yüksek getirili ürünlerin esas alındığını, üretim masraflarının brüt gelirin üçte biri olarak uygulanmasının hatalı olduğunu, ağaçların bedelinin kamulaştırma bedeline eklenmesinin doğru olmadığını belirterek, resen gözetilecek sebeplerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki dava konusu taşınmazlara net gelir yöntemi uyarınca değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, taşınmazların yüzölçümü, irtifak hakkına konu alanın yüzölçümü, etkilediği alan taşınmazdaki konumu dikkate alındığında hükme esas alınan bilirkişi raporunda belirlenen değer azalış oranında bir usulsüzlük bulunmadığı, irtifak alanının taşınmazın orta kısmından geçtiği, yüzölçümü olarak önemli bir miktarı üzerinde bulunduğu,

istinaf başvurusunda bulunan tarafın sıfatı dikkate alındığında münavebe desenine yönelik olarak ileri sürülen istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, münavebeye alınan ürünlerin yörede yetişen ürünlerden oluşturulduğu, bilirkişi raporunda taşınmaz kuru tarım arazisi vasfında kabul edildiğine göre %5 kapitalizasyon faiz oranı uygulanmış olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla davacı vekili tarafından ileri sürülen istinaf sebepleri yerinde görülmemiş, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı karşılığının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arazi niteliğindeki taşınmazlara 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesi ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin son fıkrası uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle irtifak hakkı karşılığının ve pilon yeri bedelinin tespit edilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı idare vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR