Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/3363 K.2024/9122

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep ili, ..., Güzelvadi Mahallesi 1211 ada 210 parsel sayılı taşınmazın davalıların payına isabet eden 624,21 m2lik kısmının kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Dahili davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu kamulaştırma işleminin iptali istemiyle idare mahkemesinde açmış olduğu davanın eldeki dava için bekletici mesele yapılması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir. 2. Diğer dahili davalılar ve davalılar kayyımı vekili, usulüne uygun tebligata rağmen cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.09.2018 tarihli ve 2014/737 Esas, 2018/455 Karar sayılı kararıyla; dava konusu kamulaştırma işleminin idare mahkemesi kararı ile iptal edildiği, söz konusu kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, eldeki davanın hukuki dayanağının kalmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davaya konu kamulaştırma işleminin usul ve kanuna uygun olduğunu, davanın kabulü gerektiğini, kendisini vekil ile temsil ettiren davalılar yararına tek vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 25.02.2021 tarihli ve 2019/888 Esas, 2021/366 Karar sayılı kararıyla; bedel tespit ve tescil davasının dayanağı olan kamulaştırma kararının iptal edildiği ve dava şartı olan kamu yararı kararının ortadan kalktığı, İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve kanuna uygun olduğu, ancak davanın niteliği ve konusu gereği kendisini vekil ile temsil ettiren davalılar yararına tek vekâlet ücreti takdir edilmesi gerekirken, ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmiş olmasının doğru olmadığı gerekçesiyle, davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak vekâlet ücretine yönelik düzeltme yapılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; kamulaştırma işleminin dayanağı olan Şahinbey Belediye Encümeninin 19.03.2014 tarihli ve 1387 Karar sayılı kararının iptali istemiyle davalı ... tarafından idare mahkemesinde açılan davada kamulaştırma işleminin iptaline karar verildiği, bahse konu kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, iptal kararının davayı açan kişi yönünden bağlayıcı olup, bu şahıs yönünden kamulaştırma işleminin yok hükmünde olduğu,

kamulaştırma kararının kesinleşmiş idari yargı kararıyla iptal edildiğinden bahisle davalılardan ... yönünden davanın reddine karar verilmesi ile yetinilmesi ve iptal kararının dava konusu taşınmazın dava açmayan malikleri yönünden sonuç doğurmayacağı gözetilerek diğer davalılar yönünden güncel tapu kaydı getirtilip taraf teşkili sağlandıktan sonra, işin esasına girilerek sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde tüm davalılar yönünden davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davanın dahili davalı ... yönünden reddine, diğer davalılar yönünden kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile tespit edilen kamulaştırma bedelinin davanın dört ay içinde sonuçlandırılmadığı gözetilerek 10.06.2014 tarihinden karar tarihi olan 14.12.2023 tarihine kadar yasal faiz işletilerek işlemiş faizi ve tüm nemalarıyla birlikte davalılar kayyımı ve diğer davalılara tapudaki hisseleri oranında derhal ödenmesine, dava konusu taşınmazın dahili davalı ... dışındaki diğer davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın tüm davalılar yönünden kabulü gerektiğini, tespit edilen kamulaştırma bedelinin çok yüksek olduğunu, değerlendirmeye esas alınan emsal taşınmazın Yargıtay içtihatlarına uygun olmadığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedel yerindedir.

3. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

4. Tespit ve depo edilen fark kamulaştırma bedeline davanın dört ay içinde sonuçlandırılmadığı gözetilerek bu sürenin bitiş tarihi olan 07.10.2014 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerekirken faiz başlangıç tarihinin sehven 10.06.2014 tarihi olarak hatalı gösterilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR