Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/3528 K.2024/8184

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili ile davalı ... vekilinin istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili ile davalı ... vekilinin tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, ..., ......,Mahallesi 833 ada 309 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz bedelinin düşük belirlendiğini, gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kayıtlarının iptali ile tapudan yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna karşı itirazlarının dikkate alınmadığını, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmazlar arasında alan ve konum bakımından çok büyük farklılıkların olduğunu, oysaki taşınmaz ile emsal taşınmazın mümkün olduğunca benzer niteliklere sahip olması gerektiğini, taşınmazın metrekaresinin yüksek belirlendiğini, idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmediğini ileri sürerek kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın, dosyada taraf sıfatı bulunmayan Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu adına kayıt ve tescil edildiğini, bozma öncesi karar ile davalılara 88.713,60 TL kısmın ödenmesine, 41.904,57 TL kısmı ise üçer aylık vadeli mevduat hesabında nemalandırılarak karar kesinleştiğinde ödenmesine karar verildiğini; ancak ödenmeyen bedele ilişkin hüküm kurulmadığını, arsa üzerinde bulunan muhdesatların müvekkiline ait olduğunu, arsa bedelinin tüm maliklere muhdesat bedelinin ise davalı ...' a ödenmesinin gerektiğini, ancak bu hususun raporda dikkate alınmadığını ve bu bedelin diğer davalılar da hükümde ödenmesine karar verilmesini doğru olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsalin satış değeri alınarak, emsalin ve dava konusu taşınmazın birbirlerine üstünlük oranları tartışılıp kamulaştırma bedelinin tespiti doğru olduğun çerçevesinde her iki taşınmazı kıyaslayarak dava konusu taşınmazın değerini belirlemelerinde isabetsizlik bulunmadığı; ancak tescil hükmünün infazda tereddüte yol açacak şekilde ve hatalı olarak kurulduğu,

daha önce verilen kararın davalılar kayyımı tarafından istinaf edilmediğinden davacı idare lehine kazanılmış hak oluşmakla bu davalıların paylarına isabet eden zemin bedelinin de yeniden hesaplanarak fazla bedele hükmedilmesinin doğru görülmediği,

tapu kaydında muhdesatın davalılardan ...'a ait olduğu belirtildiğinden bilirkişilerce hesaplanan 88.896,21 TL muhdesat bedelinin önce davalı ...'a ödenmesi daha sonra kalan 45.924,48 TL'nin tapudaki hisseler oranında davalılara dağıtılması gerekirken bedelin tümünün hisseler oranında ödenmesine karar verilmesi gerektiği, kamulaştırma bedelinin 88.713,60 TL'lik kısmına 19.04.2018 tarihinden İlk Derece Mahkemesinin ilk karar tarihi olan 12.12.2019 tarihine kadar;

vadeli hesaba yatırılan ve sonradan depo edilen toplam 51.360,61 TL'ye 19.04.2018 tarihinden ikinci karar tarihi olan 09.11.2022 tarihine kadar yasal faiz işletilmesi gerekirken bedelin tamamına karar tarihine kadar faiz işletilmesi doğru görülmediği gerekçesi ile istinaf taleplerinin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesinin hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri. 1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf isteminde ileri sürdüğü hususları tekrar etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelin davalılara ödenmesi belirtilmiş; ancak müvekkile ödenmeyen bedelin ne şekilde ödeneceğini, nemasının nasıl dağıtılacağını, faiz başlangıcı karardan anlaşılmadığını, ödenmesi gereken meblağların bozmadan önceki karar da dikkate alınarak nema ve ferileriyle birlikte ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, kamulaştırma bedelinin düşük belirlendiğini, arta kalan alanda değer düşüklüğünün hesap edilmediğini, yıpranma paylarını kabul etmediklerini, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanun’un (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki davaya konu taşınmazların 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesi yerindedir.

3. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı idare vekili ile davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

4. İlk Derece Mahkemesinin ilk kararı ile hüküm altına alınan ve derhal ödenmesine karar verilen 88.713,60 TL bedel yönünden faiz bitiş tarihinin ilk karar tarihi olması gerektiği düşünülmeden, infazda tereddüt oluşturacak şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirir.

5. İlk Derece Mahkemesinin ilk kararı ile hüküm altına alınan ve üçer aylık vadeli mevduatta nemalandırılarak karar kesinleştiğinde ödenmesine karar verilen 41.904,57 TL ile fark bedel yönünden faiz bitiş tarihinin istinaf karar tarihinden (02.11.2022) itibaren tüm nemalarıyla birlikte derhal ödenmesine karar verilmiş olması gerektiği düşünülmemesi bozmayı gerektirmiştir.

Ne var ki bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci fıkrası uyarınca Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı idare vekili ile davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kısmen reddine,

2.Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının dördüncü paragrafında yer alan "130.618,17" sayısının hüküm fıkrasından çıkartılarak yerine "88.713,60" sayısının yazılması, aynı paragrafta yer alan "4.727,52" sayısının hüküm fıkrasından çıkarttılarak"46.632,09" sayısının yazılması, aynı paragrafta "yasal faiz işletilmesine" ibaresinden sonra gelmek üzere "tüm nemalarıyla birlikte derhal ödenmesine" ibaresinin yazılması suretiyle hükmün DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalı ...'dan peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,