Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/3548 K.2024/7117

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Malatya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin 08.07.2021 Tarihli ve 2021/75 Esas, 2021/209 Karar Sayılı Kararı Davacı ve davalı arasındaki borç alacak ilişkisinin kaynağının sebepsiz zenginleşmeye dayandığı, sebepsiz zenginleşmeye dayalı davalarda da yetkili mahkeme, genel yetkili mahkeme olan davalının ikametgahı mahkemesi olduğu ve davalının yerleşim yeri adresinin ...olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. ...5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.09.2022 Tarihli ve 2021/447 Esas, 2022/211 Karar Sayılı Kararı

Davacı, davasının sebepsiz zenginleşmeye değil, şantaj (haksız fiil) hükümlerine dayandırdığı, dava konusu olayla ilgili olarak Malatya 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2021/522 Esas, 2022/257 Karar sayılı dosyasında davalının yargılandığı ve beraatına karar verildiği, bu karar tarihi itibariyle dosyanın istinaf aşamasında olduğu anlaşılmakla davacının yerleşim yerinin Malatya ili olduğu,

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 16 ncı maddesi gereğince haksız fiil mağdurunun kendi yerleşim yerinde dava açabileceği ve takip yapabileceği, itirazın iptali davalarında usulüne uygun şekilde yetkili icra müdürlüğü nezdinde takibin başlatılmış olmasının da bir dava şartı olduğu gözetildiğinde; davanın Malatya ilinde görülüp çözüme kavuşturulması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, alacağın tahsili için başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 6100 sayılı Kanun’un 6 ncı, 10 uncu ve 115 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 50 nci maddesi

C. Değerlendirme

1. İlamsız bir takipte yetkili icra dairesi de 2004 sayılı Kanun'un 50 nci maddesinin yollaması ile 6100 sayılı Kanun'un genel hükümlerine göre belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre genel yetkili icra dairesi, davalı gerçek veya tüzel kişinin takibin yapıldığı tarihteki yerleşim yeri icra dairesidir.

Yine aynı Kanun’un 16 ncı maddesine göre ise haksız fiilden doğan uyuşmazlıklarda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi icra dairesi de yetkilidir.

Aynı Kanun’un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davaların sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabileceği hüküm altına alınmış olup, bu sebeple sözleşmeden doğan para borcunun tahsili için başlatılan takipte, sözleşmenin ifa edileceği yer icra dairesi de yetkili kılınmıştır.

Takibin konusu sözleşmeden kaynaklı para borcu olduğunda, 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre, aksi kararlaştırılmadıkça para borçları alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde ifa edilecektir.

2. Dosya kapsamından, davalı borçlunun, sahte instegram hesabı üzerinden sinemlyrdd kullanıcı adını kullanarak davacı müvekkili ile mesajlaştığını, ardından 2 farklı telefon numarası ile söz konusu mesaj içeriklerini müvekkilinin arkadaşları ve çevresi ile paylaşacağını belirterek müvekkilini tehdit ettiğini, polis memuru olan müvekkilinin itibarının zedeleneceğinden korkarak mecburen davalının istemiş olduğu paraları parça parça havale sureti ile davalıya gönderdiğini, davacı müvekkilin şantaj yolu ile zorla alınan bu paranın iadesi için Malatya İcra Müdürlüğü'nün 2020/26180 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı anlaşılmaktadır.

3. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer.

4. Somut olayda, davacının alacağının tahsili için Malatya İcra Dairesinde takip başlatıldığı, davalının sadece borca itiraz ettiği, böylelikle icra dairesinin yetkisinin kesinleştiği anlaşılmaktadır. İcra dairesinin yetkisine itiraz edilmemesinin o yerdeki mahkemeyi itirazın iptali yönünden yetkili hale getirmezse de yerleşim yeri Battalgazi/Malatya olan davacının davayı Malatya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinde açtığı, 6100 sayılı Kanun'un 16 ncı maddesi uyarınca zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkili olup davacı tercih hakkını bu yönde kullandığından, uyuşmazlığın Malatya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Malatya 7. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,