Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/3739 K.2024/9383

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava konusu Isparta ili, ..., ... Mahallesi 3409 ada 9 parsel sayılı taşınmazda hissedar olduğunu, dava konusu taşınmaza davalı idarece kamulaştırma yapılmaksızın el atıldığını belirterek belirlenecek kamulaştırmasız el atma tazminatının faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davada zamanaşımı def'i ileri sürdüğünü, derdestlik itirazında bulunduğunu, dava dilekçesinde dava değeri belirtilmediğini, mahkemece verilecek kesin süre içerisinde davacı tarafça dava değeri belirtilmezse davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) geçici madde 6 ncı maddesinin gereklerinin de yerine getirilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini,

davanın kabulü halinde ise 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 19/2-b hükmü gereği davalı idare adına tesciline karar verilen dava konusu taşınmazın tapu kaydında yer alan tüm kısıtlamalardan arındırılmış olarak tesciline ve kamulaştırmasız el atma nedeniyle hükmedilen tazminat bedelinin varsa rehin, ipotek, haciz şerhlerinin yansıtılarak davacı tarafa ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, tespit edilen tazminat bedelinin fahiş olduğunu, bilirkişi raporunun hatalı olup hüküm kurmaya elverişli olmadığını, dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmaz arasında farklılıkların bulunduğunu, emsal taşınmazın dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğunu, metrekare birim fiyatının yüksek hesaplandığını, takyidatların bedele yansıtılması ile ilgili taleplerinin yerel mahkemece dikkate alınmadığını,

davacı taraf idareye zorunlu uzlaşma başvurusunda bulunmadığı için özel dava şartı yokluğu nedeniyle davanın reddi gerekirken davanın kabulüne karar verilmesinin hatalı olduğunu, yargılama gideri ve vekâlet ücreti yönünden verilen kararın hatalı olduğunu, idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğunu ileri sürerek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmaza emsal karşılaştırılması yapılmak suretiyle belirlenen bedelin davalıdan tahsiline dair kararda usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı belirtilerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrarla Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesi ve Ek 1 inci maddesi, ve geçici 6 ncı maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve alınan rapor uyarınca tespit edilen bedelin davalı idareden tahsiline karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı idare vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR