Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/3754 K.2024/10421

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kırşehir ili, ..., Aşıkpaşa Mahallesi 5664 ada 2 parsel sayılı taşınmazın bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; bilirkişi marifetiyle kamulaştırmaya konu arsanın müvekkillerinin hisseleri oranında bedeli ile arsa üzerindeki ekonomik değer taşıyan tüm unsurlarının (muhtesat, ağaç, ticari dükkan vs) bedelinin tamamının tespit edilerek ... veraseti uyarınca hisseleri oranında müvekkillerine ödenmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; emsalin uygun olmadığını, fahiş bedel biçildiğini, davacıların kök murisleri ...’nın idareye verdiği arsa ve bina beyanına ilişkin dilekçesinde inşaat bitim tarihinin 1978 olarak belirtildiğini, yıpranma oranının yüksek alındığını, idare lehine vekâlet ücreti takdir edilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın emsalden raporda belirtilen orandan çok daha değerli olduğunu, üzerinde ticari nitelikte dükkan bulunduğu, bina değerinin düşük hesaplandığını ve ağaçların bedelinin hesaplanmadığını, binanın davalılara ait olduğundan bedelinin tamamının davalılara ödenmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde Dairece dosya arasına getirtilen vergi değerleri ile imar durumlarına ilişkin belge ve bilgiler de dikkate alındığında bir isabetsizlik görülmemiş;

ancak hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda yapılara Maliye Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca hazırlanan “ binaların m² normal inşaat maliyet bedellerini gösteren cetvel”in esas alınarak değer biçildiği belirtilmiş ise de yapılara resmi birim fiyatları esas alınarak ve yıpranma payı da düşülerek değer biçilmesi gerektiğinden değerlendirme tarihinin 11.01.2022 olduğu gözetilerek 18.02.2022 tarihli ve 31754 sayılı Resmî Gazete'de yayınlanan Mimarlık ve Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak 2022 Yılı Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ hükümleri uygulanmak suretiyle ve dosyaya

sunulan beyannameye göre dava konusu taşınmazdaki yığma mesken niteliğindeki yapının inşaat bitim tarihi 01.01.1978 olarak belirtildiğinden, yıpranma oranının da yapının niteliği ve yaşına göre 02.12.1982 tarihli ve 17886 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan tüzük hükümleri gereğince “Binaların Aşınma Paylarını Gösteren Cetvel” esas alınıp yeniden değerlendirilerek ve kamulaştırma bedelinin tespit edilmesi gerektiğinden bilirkişi kurulundan ek rapor alınmasına karar verilmiş,

duruşmalı olarak yapılan inceleme sonucunda dosyaya sunulan ek rapor doğrultusunda kamulaştırma bedelinin 1.401.477,00 TL olduğunun tespiti ile fark 286.802,00 TL bedelin bloke edilmesi için davacı vekiline süre verilmesine karar verilmiş, fark bedelin davacı vekili tarafından süresi içerisinde bloke edildiği, tespit edilen bedelin 1.076.277,00 TL'si davalıların payına düşen zemin bedeli, kalan 325.200 TL yapı bedeli olup, 325.200 TL'lik yapı bedelinden ilk derece mahkemesi kararında 38.398,00 TL'lik kısmın davalılara ödenmesine karar verildiği,

kalan 286.802 TL’lik kısmın ise yapının mülkiyeti ihtilaflı olduğundan mülkiyet ihtilafı giderilp hak sahibi tespit edilince hak sahibine ödenmek üzere üçer aylık vadeli hesapta nemalandırılmasına karar verilmesi gerekmiş, açıklanan nedenlerle davacı idare vekilinin istinaf itirazlarının esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararı temyiz etmiştir. 2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci ve 12 nci maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi doğru olduğu gibi, üzerindeki yapılara aynı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR