Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/4000 K.2025/658

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın idare adına tescili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep ili,...ilçesi,...köyü, 779 parsel (eski 398 parsel) sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.09.2017 tarihli ve 2016/569 Esas, 2017/350 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin 05.09.2017 tarihli ve 2016/569 Esas, 2017/350 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 03.10.2018 tarihli ve 2017/1711 Esas, 2018/1272 Karar sayılı kararıyla; taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin 03.10.2018 tarihli ve 2017/1711 Esas, 2018/1272 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dava konusu taşınmazın konumu ve bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri dikkate alınarak tespit edilen metrekare birim fiyatına ilave edilecek objektif değer artırıcı unsurun % 350 oranında olacağı gözetilmeden, daha yüksek objektif değer artış oranı kabul eden bilirkişi raporuna göre fazla bedele hükmedilmesi,

dava konusu taşınmaz üzerindeki büyükbaş hayvan ahırının dava tarihi itibarıyla geçerli olan yapı yaklaşık birim maliyetlerine ilişkin tebliğe göre 1-B sınıfı yapı olarak değerlendirilmesi gerekirken 2-B sınıfı olduğu kabul edilerek fazla bedel tespiti ve dava konusu taşınmazda bulunan trafo ve panonun montaj ve demontaj bedeline hükmedilmesi gerektiği gözetilmeden eksik inceleme ile tamamının bedeline hükmedilmesi doğru görülmediğinden Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararı kaldırılarak, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıdaki tarih ve esas sayılı kararı ile uyulan bozma kararı gereğince inceleme ve işlem yapılarak davanın kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B.Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda bozma konusu yapılan hususların dışına çıkılarak çelişki yaratacak şekilde yeni değerlendirmeler yapıldığını, bilirkişi raporları arasındaki çelişkilerin giderilmediğini, kamulaştırmadan arta kalan kısmın da bedeline hükmedilmesi gerektiğini, belirlenen bedelin düşük olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin aşağıdaki paragrafların dışında kalan temyiz sebepleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. Bozma öncesi hükme esas alınan bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmazın değeri belirlenirken çıplak metrekare birim bedeli olan 9,51 TL yönünden bozma yapılmadığı hâlde, davalı yönünden usuli kazanılmış hak olacağı gözetilmeden münavebe ürünleri ve dolayısıyla net gelir ile çıplak metrekare birim bedeli değiştirilerek hazırlanan rapor hükme esas alınmak suretiyle aza hükmedilmesi hatalıdır.

4. Dava konusu taşınmazda bulunan yapılardan yalnızca büyükbaş hayvan ahırının yapı sınıfı ile trafo ve pano bedeli yönünden kararın bozulduğu, diğer yapı bedelleri bozmaya konu edilmediğinden temyiz edenin sıfatı da gözetilerek toplam 357.273,74 TL yapı bedeline hükmedilmesi gerekirken, bozma sonrası hükme esas alınan bilirkişi raporunda diğer yapı bedelleri de değiştirilmek suretiyle davalı lehine oluşan kazanılmış hak ihlal edilerek toplam 296.078,16 TL yapı bedeline hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

5. Dava konusu taşınmazın UYAP sistemi üzerinden alınan tapu kaydında haciz şerhlerinin olduğu anlaşılmakla, hacizlerin hükmedilen bedele yansıtılmasına karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2.Davalı vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının; a) (1) numaralı bendindeki “543.997,11” sayısı hükümden çıkartılarak yerine “610.488,33” sayısının yazılması,

b) (2) numaralı bendindeki “320.997,04” sayısı hükümden çıkartılarak yerine “254.505,82” sayısının yazılması,

c) (1) numaralı bendinin sonuna “dava konusu taşınmazın tapu kaydında yer alan hacizlerin hükmedilen bedele yansıtılmasına” cümlesinin eklenmesi suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine, 3.040,00 TL temyize başvurma harcının alınmasına,