Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/4271 K.2025/516

2. ... vekili Avukat ...

DAVA TARİHİ : 02.04.2019

İLK DERECE MAHKEMESİ

Gaziantep 5. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

2019/82 Esas, 2022/5 Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Gaziantep ili, ..., Dülük Mahallesi 683 (yeni 7658 ada 39 parsel ) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalılara ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmazın kamulaştırılmasının değerini olumsuz etkilediğinin kabul edilmesinin usul ve kanuna aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın hisseli olmasının değerin olumsuz etkilediğini, dava konusu taşınmaz iki hisseli olup kardeşler arasında kullanım hususuna bir problem bulunduğunu, bilirkişilerin dava konusu taşınmaz ile emsal taşınmaz arasındaki oranı 1.205 olarak hesaplamasının usul ve kanuna aykırı olduğunu, taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısmında yapılaşma imkanı kalmadığından kamulaştırılması gerektiğini, ... fiyatının Gaziantep Hal Müdürlüğünden sorulması gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan bilirikişi raporu ile davaya konu taşınmaz dava tarihi itibarıyla arsa vasfında kabul edilerek uygun emsal taşınmaz değerlendirmeye alınmak suretiyle davaya konu Gaziantep ili, ...,

Dülük Mahallesi 7658 ada 39 parsel sayılı taşınmazın arsa metrekare birim değerinin 2019 yılı itibari ile 200,00 TL olarak kabul edilip de Mahkemece bu bedel üzerinden toplam kamulaştırma bedelinin takdir ve tespit edilmiş olmasında bu nedenle herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı istinaf incelemesine konu iş davada davaya konu taşınmaza yakın konumda bulunan Gaziantep ili, ..., Dülük Mahallesi 3216 sayılı parsel sayılı taşınmaz için 2020 değerlendirme yılı itibarıyla tesbit edilen 360,00 TL m² birim değeri Dairenin 2021/430 Esas, 2021/1590 Karar sayılı kararı ile uygun bulunduğu,

bu nedenle davaya konu taşınmaz için tespit edilen metrekare birim değerinde bir isabetsizlik görülmediğinden davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiş, ayrıca dava tarihinden faize hükmedilmesi gerektiğini, Anayasa Mahkemesinin faize ilişkin iptal kararı doğrultusunda enflasyon oranları altında olmayan bir faiz ödemesinin yapılması gerektiğini, dava konusu taşınmaza komşu olan aynı yer 7653 ada 98 parsel sayılı taşınmaza 08.06.2018 değerlendirme tarihi itibarıyla 370 TL/m² değer biçildiği ve Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 2023/7344 Esas, 2024/855 Karar sayılı kararıyla uygun görüldüğünü ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki Gaziantep ili, ..., Dülük Mahallesi 683 (yeni 7658 ada 39 parsel ) parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde yöntem itibarıyla bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. 01.08.2023 tarihli ve 32266 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin 05.04.2023 tarihli ve 2022/83 Esas, 2023/69 Karar sayılı kararı ile 04.11.1983 tarihli ve 2942 sayılı Kanun’un 24.04.2001 tarihli ve 4650 sayılı Kanun’un 5 inci maddesiyle değiştirilen 10 uncu maddesine 11.04.2013 tarihli 6459 sayılı Kanun’un 6 ncı maddesiyle eklenen dokuzuncu fıkrası iptal edilmiştir.Dava 01.08.2023 tarihinden önce açılmıştır.

Anayasa’nın 153 üncü maddesinin beşinci fıkrasında yer alan. “İptal kararları geriye yürümez.” hükmü ve Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kurulunun. “Her davada açıldığı tarihte tespit edilen vaziyet hükme ittihaz olunması iktiza eylemesine…” gerekçesini içeren 28.11.1956 tarihli ve 15/15 sayılı kararı ile.

“Her dava açıldığı tarihteki fiili ve hukukî duruma göre karara bağlanır.” genel hukukî prensibini hâvi Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 10.05.2017 tarihli ve 2017/3-990 Esas, 2017/954 Karar sayılı kararları nazara alındığında fark kamulaştırma bedeline 2942 sayılı Kanun’un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faiz uygulanması yerindedir.

4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı ... vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

5. Dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan aynı yer 2248 parsel ( yeni 7653 ada 98 parsel) sayılı taşınmaza 08.06.2018 değerlendirme tarihi itibarıyla Gaziantep 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.11.2021 tarihli ve 2018/285 Esas, 2021/373 Karar sayılı kararı ile 370 TL/m²;

aynı yer 3216 parsel ( yeni 7643 ada 13 parsel) sayılı taşınmaza 13.06.2018 değerlendirme tarihi itibarıyla Gaziantep 4. Asliye Hukuk Mahkemesi 11.12.2020 tarihli ve 2020/514 Esas, 2020/500 Karar sayılı kararı ile 360 TL/m² birim bedeli üzerinden değer biçilmiş olup iş bu kararlar Dairemizin 2023/7344 Esas, 2024/855 Karar ve 2021/10712 Esas, 2022/8674 Karar sayılı kararları ile onandığı gözetildiğinde bilirkişi kurulundan dava konusu taşınmaz ile yakında bulunan taşınmazlar için tespit edilen metrekare değerlerinden ayrılma nedenleri konusunda ek rapor alınmadan eksik inceleme ile hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

6. Dava konusu taşınmazın 678,24 m²lik kısmının tesciline karar verildiği hâlde hükme esas alınan ve kararın eki sayılan 29.03.2021 tarihli fen bilirkişi raporundaki krokide kamulaştırılan alanın 664,87 m² olarak gösterilmek suretiyle infazda tereddüt yaratılması bozmayı gerektirir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı ... vekilinin temyiz itirazları yerinde olduğundan, temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davalıdan peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

13.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.