Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/4318 K.2024/7491

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. ...3. İş Mahkemesinin 06.10.2021 Tarihli ve 2021/200 Esas, 2021/287 Karar Sayılı Kararı

Talebe konu idari para cezasının 4857 sayılı İş Kanunu (4857 sayılı Kanun) uyarınca ...Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünce verildiği, 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun (5326 sayılı Kanun) 16 ncı maddesinde belirtilen idari yaptırım türlerinden biri olduğu, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu (6331 sayılı Kanun) ve 4857 sayılı Kanun’da da bu Kanun uyarınca Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğünce verilen para cezasına itiraz konusunda görevli mahkemenin gösterilmediği,

bu durumda, 5326 sayılı Kanun’un 5560 sayılı Kanun’la değişik 3 üncü maddesinde belirtildiği üzere, idari yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümlerinin, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde uygulanacağın ve görevli mahkemenin belirlenmesinde 5326 sayılı Kanun hükümleri dikkate alınacağından, idari para cezasının ödenmesinden sonra iadesiyle ilgili iade talebini değerlendirme yetkisinin ...Sulh Ceza Hakimliğine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

B. ...1. Sulh Ceza Hakimliğinin 25.03.2022 Tarihli ve 2022/701 Değişik İş Sayılı Kararı

Somut olayda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu tarafından düzenlenen 31.10.2017 tarihli inceleme raporuna istinaden muteriz hakkında ...Çalışma ve İş Kurumlu İl Müdürlüğünce 4857 sayılı Kanun'un 8, 41, 63, 68 ve 74 üncü maddeleri uyarınca toplam 9.297,00 TL idari para cezası düzenlendiği, idari para cezasının muteriz şirkete 07.11.2018 tarihinde tebliğ edildiği, muteriz şirketin 12.11.2018 tarihinde söz konusu idari para cezasını ihtirazi kayıtla ödediği, idari para cezasına süresi içinde itiraz edilmediği ve kesinleştiğinin anlaşıldığı,

muteriz şirketin 07.12.2018 tarihinde açtığı dava ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş ve Teftiş Kurulu Başkanlığının 31.10.2017 tarihli inceleme raporunun iptalini ve idari para cezasına istinaden ödenen 6.972,75 TL bedelin iadesini talep ettiği, dolayısıyla muteriz şirketin idari para cezasına itiraz etmediği, söz konusu idari para cezasının süresinde kesinleştiği, açılan davada da idari para cezasının ilişkin bir talep bulunmadığı, davacı tarafından ihtirazi kayıt ile ödenen paranın iadesinin talep edildiği,

bu nedenle idari para cezasının iadesine ilişkin talebin istirdat davası olarak nitelendirilmesi gerektiği, bu nedenle görevli mahkemenin ...3. İş Mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, mahkemeler arasında oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosya ...Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmiştir.

C. ...Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin 20.05.2022 Tarihli ve 2022/1417 Esas, 2022/1199 Karar Sayılı Kararı Aynı ağır ceza merkezinin mülhakatlarında bulunan mahkemeler arasındaki yetki uyuşmazlıklarının ortak görevli ağır ceza mahkemesince çözümlenmesi gerektiği, bu nedenle her iki mahkeme arasındaki görev uyuşmazlığının çözümünün ...Nöbetçi Ağır Ceza Mahkemesine ait olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

D. ...1. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.06.2022 Tarihli ve 2022/644 Değişik İş Sayılı Kararı

...1. Ağır Ceza Mahkemesinin sadece asliye ceza mahkemeleri arasındaki görev ve yetki uyuşmazlıkları, asliye ceza mahkemeleri ile icra ceza mahkemeleri arasındaki görev uyuşmazlıkları ile asliye ceza mahkemeleri ile sulh ceza hakimlikleri arasındaki görev uyuşmazlıkları yönünden ortak görevli üst derece mahkemesi olduğu, dosyaya konu görev uyuşmazlığının ...3. İş Mahkemesi ile ...1.

Sulh Ceza Hakimliği arasında çıktığı, ağır ceza mahkemelerinin hukuk mahkemelerinin ortak görevli üst derece mahkemesi olmadığı, konu ile ilgili benzer bir düzenlemenin 2797 sayılı Yargıtay Kanunu'nun (2797 sayılı Kanun) 17 nci maddesinde bulunduğu, söz konusu düzenlemeye göre Yargıtay Hukuk ve Ceza Daireleri arasında oluşan görev uyuşmazlıklarında ceza ve hukuk dairesi başkanlarından oluşan ve Yargıtay Başkanının başkanlık ettiği Yargıtay Başkanlar Kurulunun görevli yargı yerini belirleyeceğinin belirtildiği,

bu yasal düzenlemenin kıyasen bu uyuşmazlığa da uygulanarak ...Bölge Adliye Başkanlar Kurulu nezdinde çözümünün gerektiği gerekçesiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

E. Dairemizin 29.05.2023 Tarihli ve 2023/220 Esas, 2023/5385 Karar Sayılı İlâmı Mahkemeler arasında oluşan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosya Dairemize gönderilmiş olup Dairemizce, olumsuz yetki uyuşmazlığından bahsedilebilmesi için mahkemeler arasında karşılıklı olarak görevsizlik veya yetkisizlik kararı verilmesinin zorunlu olduğu, somut olayda mahkemeler arasında karşılıklı olarak verilmiş bir görevsizlik veya yetkisizlik kararı bulunmadığından, yargı yeri belirleme koşulları bulunmayan dosyanın mahallene iadesine karar verilmiştir.

F. ...1. Ağır Ceza Mahkemesinin 28.07.2023 Tarihli ve 2023/661 Değişik İş Sayılı Kararı ...3. İş Mahkemesiyle ...1. Sulh Ceza Hakimliği arasında oluşan görev uyuşmazlığının çözümünün 2797 sayılı Kanun'un 17 nci maddesi uyarınca çözülebileceği gerekçesiyle dosya yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, idari para cezasının iptali istemine ilişkin davada görevli mahkemenin belirlenmesi istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5326 sayılı Kabahatler Kanunu'nun (5326 sayılı Kanun) “Genel kanun niteliği” başlıklı 3 üncü maddesi şöyledir: “(1) Bu Kanunun; a) İdarî yaptırım kararlarına karşı kanun yoluna ilişkin hükümleri, diğer kanunlarda aksine hüküm bulunmaması halinde, b) Diğer genel hükümleri, idarî para cezası veya mülkiyetin kamuya geçirilmesi yaptırımını gerektiren bütün fiiller hakkında, uygulanır.”

3. 4857 sayılı İş Kanunu'nun (4857 sayılı Kanun) “Yetkili makam ve memurlar” başlıklı 92 nci maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir: “Çalışma hayatını izleme, denetleme ve teftişe yetkili iş müfettişleri tarafından tutulan tutanaklar aksi kanıtlanıncaya kadar geçerlidir. İş müfettişleri tarafından düzenlenen raporların ve tutulan tutanakların işçi alacaklarına ilişkin kısımlarına karşı taraflarca otuz gün içerisinde yetkili iş mahkemesine itiraz edilebilir. İş mahkemesinin kararına karşı taraflarca 5521 sayılı Kanunun 8 inci maddesine göre kanun yoluna başvurulabilir. Kanun yoluna başvurulması iş mahkemesince hüküm altına alınan işçi alacağının tahsiline engel teşkil etmez. ”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamına göre, davacı bankanın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş ve Teftiş Kurulu Başkanlığının 31.10.2017 tarihli inceleme raporunun iptalini ve idari para cezasına istinaden ödenen 6.972,75 TL bedelin iadesini talep ettiği, bu rapora karşı iptalin 4857 sayılı Kanun'un 92 nci maddesi kapsamında itiraz olarak değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, davaya bakma görevi İş Mahkemelerine ait olduğu anlaşılmaktadır.

Her ne kadar Dairemizin 29.05.2023 Tarihli ve 2023/220 Esas, 2023/5385 Karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere yargı yerinin belirlenmesi için aranan karşılıklılık koşulu henüz oluşmamışsa da, anılan mahkemelerinin verdikleri kararlar ile davadan el çektikleri ve işin görülmesinin sürüncemede bırakılmaması ve Yargıtayca yargı yeri belirlenmesi gerektiği anlaşılmakla uyuşmazlığın çözümünde ...3. İş Mahkemesi görevlidir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince ...3. İş Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,