Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/4592 K.2024/7739

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun ile değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Antalya ili, ..., ...Mahallesi 421 ada 16 parsel ile 555 ada 35 parsel sayılı taşınmazlar üzerine davalı kurum tarafından tesis edilen şerhin terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; 2942 sayılı Kanun'da 31/b şerhinin devamıyla ilgili azami bir süre öngörülmediğini, kanun koyucunun bu hükümle, kamulaştırma yapılırken ve davalar devam ederken taşınmazın ilgisiz bir başka 3. kişiye devredilmesini engellemeyi, bu şekilde hem kamulaştırma sürecinin uzamasının ve dava aşamasında ortaya çıkacak birtakım usulü sorunların önüne geçilmesinin amaçlandığını, tescil yapılana dek şerhin hukuki değerini muhafaza ettiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile şerhin terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı idarenin bölge müdürlüğü sorumluluk alanında bulunan 154 kV Oymapınar Alanya 2 Enerji İletim Hattı güzergahına isabet eden taşınmazlardan olan ..., ...Mahallesi 479 ada 10 parsel sayılı taşınmazda bulunan irtifak hakkının bedelinin tespiti ile tespit edilen bedel mukabilinde müvekkili kurum adına tescili için Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/164 Esas sayılı dosyası ile bedel tespiti ve tescil davası açıldığını, yargılama sırasında 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi gereğince taşınmaz üzerine satış ve devri önler nitelikte şerh konulmasına karar verildiğini,

Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/164 Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde 17.06.2021 tarihinde davanın kabulüne karar verildiğini, Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/164 Esas sayılı dosyasında verilen kararın 7 numaralı bendinde kararın gereği için resen Alanya Tapu Müdürlüğüne gönderilmesine karar verilerek 22.06.2021 tarihli müzekkere ile ilgili tapu müdürlüğüne gereği için gönderildiğini, bu müzekkere neticesinde tapu dairesince yapılması gerekenin,

yargılama sırasında taşınmazın başkasına devir ve temlikini yasaklayan şerhin resen terkin edilerek 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 28 inci maddesi gereğince ''tescile yönelik kesinleşmiş mahkeme kararı vardır'' şeklinde beyan işlenmesi olduğunu, bu sayede malikin tasarruf yetkisi kısıtlanmaksızın tapu siciline ... ilkesi gereğince taşınmazın el değiştirmesi halinde dahi yeni malik tescile yönelik kesinleşmiş mahkeme kararı olduğu belirtmesini bilerek taşınmazı devir aldığından tescil işleminin herhalde gerçekleştirilebileceğini,

davacının tasarruf yetkilerini kullanmak üzere tapu müdürlüğüne başvuru yapıldığına ve şerh dolayısıyla işlemin gerçekleşmediğine ilişkin kanıt sunmadığını, davacının mülkiyet hakkı üzerindeki tasarruf yetkisi gerçek manada kısıtlanmış olsaydı, huzurdaki davadan önce şerhleri koyan Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesine veya müvekkili kuruma başvurarak tapu müdürlüğüne yazı yazılarak şerhlerin terkini hususunda gerekenlerin yapılmasını talep edilebileceğini, bu işlem de yargılamadan daha kısa sürede neticeye ulaşacağını,

davacının iyi niyetli olmadığını belirterek resen gözetilecek nedenlerle de kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı idare tarafından Alanya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/172 Esas sayılı dosyasında açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescil istemine ilişkin davada mahkemece verilen 29.01.2021 tarihli ve 2020/172 Esas, 2021/111 Karar sayılı kararla davanın geri alınması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, Alanya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/164 Esas sayılı dosyasında mahkemece tapu sicil müdürlüğüne yazılan müzekkere sonucunda 03.03.2020 tarihli 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi gereğince şerhin işlendiği,

esasen söz konusu şerhin konulma amacının 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi gereğince taşınmazın 3. kişilere devir ferağ ve temlikinin önlenmesi olduğu, yukarıda belirtilen kamulaştırma bedel tespiti ve tescil davasında verilen hükmün kesinleşmesinden sonra 02.10.2021 tarihinde eldeki davanın açıldığı, bedel tespit ve tescil davasının kabul ile sonuçlandığı, hükmün yasa gereğince kesin olduğu, taşınmazın tapu kaydındaki devir ve temliki engelleyen tedbir mülkiyet hakkını sınırlandırdığından bu şerhin kaldırılmasına ilişkin iş bu davayı açmakta davacının hukuki yararı bulunduğu,

kesin hükme rağmen eldeki dava tarihi itibarıyla tapu kaydındaki şerhin terkin edilmediği, İlk Derece Mahkemesince verilen kararda usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca konulan şerhin terkini istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin (b) bendi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,