Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/4731 K.2024/10562

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ve davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı dava dilekçesinde özetle; dava konusu Amasya ili, Taşova ilçesi, Dörtyol köyü 101 ada 375, 376 ve 377 parsel sayılı taşınmazlara davalı idare tarafından fiilen yol yapılarak el atıldığını belirterek taşınmazların tamamının bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsilini ve ecrimisil bedelini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.04.2022 tarihli ve 2021/267 Esas, 2022/131 Karar sayılı kararıyla davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 02.11.2022 tarihli ve 2022/2226 Esas, 2022/2732 Karar sayılı kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan temyiz incelemesi sonucunda. Bölge Adliye Mahkemesinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin kararı kaldırılarak, Samsun 2. Noterliği kanalı ile 1975 tarihli kamulaştırma işleminin tebliği için o dönemki tapu maliki olan Zarife Dolak adına çıkartılan tebligatın oğlu Mehmet Dolak imzasına 25.06.1975 tarihinde tebliğ edildiği, davacı ...

Müdürlüğünün talebi üzerine kamulaştırmaya konu eski 369 parsel (101 ada 377 parsel) sayılı taşınmaz için Kamulaştırma Bedelinin Tenkisi Davası açıldığı, Taşova Asliye Hukuk Mahkemesinin 1975/657 Esas, 1975/967 Karar sayılı ilamı ile yapılan yargılama sonucunda, tapu maliki Zarife Dolak’ın vekil ile temsil edildiği davada kamulaştırma bedelinin tenkisine karar verildiği, davacının ise taşınmazı 27.04.2016 tarihinde satış yoluyla edindiği anlaşıldığı,

muris Zarife Dolak adına yapılan tebligat, oğlu Mehmet Dolak imzasına tebliğ edilmişse de Zarife Dolak vekilleri Taner Şener ve Osman Yılmaz tarafından “35.000,00 lira olan kamulaştırma bedelinin tenkisi ile 3500 liraya indirilmesi” istemli tenkisi bedel davası açıldığı bu nedenle muris Zarife Dolak yönünden kamulaştırma işleminin kesinleştiği ve el atma koşullarının oluşmadığı hususu gözetilmeden davanın kabulü yönünden hüküm kurulması doğru görülmediğinden, bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilin kararı ile Amasya ili, Taşova ilçesi, Dörtyol köyü, 101 ada 375, 376 ve 377 parsel sayılı taşınmazlara ilişkin ecrimisil talebinin hukuki yarar yokluğu nedeni ile usulden, 101 ada 377 parsel sayılı taşınmaza ilişkin kamulaştırmasız el atma talebinin ise esastan reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A.Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı temyiz dilekçesinde özetle; murise yapılan tebligatın usulüne uygun yapılmadığını, bu nedenle davanın reddinin doğru olmadığını ileri sürmüştür. 2. Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın esastan reddedildiğini, bu nedenle maktu değil, nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin idareden tahsili istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.”

3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı ile “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünün bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın mevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kanunu'nun 66. maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına ...” karar verilmiştir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihaî kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI.KARAR