Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/498 K.2024/8013

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı idare ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, ......., ilçesi, ......, Mahallesi 2014 ada 12 parsel sayılı taşınmazda kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti ve bu hakkın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın Konyanın en kıymetli yerlerinden olan ......... Bölgesinde ve yine .........., ilçesinin de en kıymetli yeri olan Havzan Mahallesinde bulunduğunu, davacının yargılama giderlerinden sorumlu olduğunu beyan etmiştir.

2. Davalılar... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın Konya nın en değerli bölgesinde bulunduğunu, idarece teklif edilen bedelin piyasa rayicinin altında bulunduğunu beyan etmiştir.

3. Davalılar ... vd. vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın Konya nın en değerli bölgesinde bulunduğunu, idarece teklif edilen bedelin piyasa rayicinin altında bulunduğunu beyan etmiştir.

4. Davalılar ... vekili cevap dilekçesinde özetle; enerji nakil hattı nedeniyle taşınmazın kullanılamayacağını, bu talebin kabul edilmemesi halinde irtifak bedelinin mülkiyet bedeline uygun oranda belirlenmesi gerektiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare ve davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; sunduğumuz 10.12.2021 tarihli tavzih dilekçemizi aynen tekrarla gerekçeli kararda sehven...yazılan ilçenin ...... olarak düzeltilmesi ve yazılmayan mahallenin ......

Mahallesi olarak düzeltilmesi taleplerinin devam ettiğini, bedelin fahiş belirlendiğini, taşınmazın el koyma tarihindeki niteliğinin dikkate alınmadığını, tesisin 1970 yıllarında yapıldığını, taşınmazın belirtilen tarihte arsa mı arazi mi olduğunun araştırılmadığını, emsal taşınmazın uygun seçilmediğini, emsal karşılaştırmasının doğru yapılmadığını, dava konusu taşınmaz üzerindeki binaların kaç yıllık olduğunun belirtilmediğini, yıpranma oranlarının hesaplanmadığını, değer düşüklüğü oranının yüksek belirlendiğini, lehe vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

2. Davalı ... Genel Müdürlüğü vekili istinaf dilekçesinde özetle; 2942 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesine göre işlem yapılması gerektiğini, normal değerin altında bedel belirlendiğini, lehe vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1/1000 ölçekli imar planında yer alan ve imar parseli niteliğinde olan konusu Konya ili, ......... ilçesi, .........

Mahallesi 2014 ada 12 parsel sayılı taşınmaza, 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan ve imar parseli olan Meram ilçesi, Öğretmenevleri Mahallesi 27232 ada 5 parsel sayılı taşınmazın 25.02.2011 tarihli satışının emsal alınarak,

emsalin ve dava konusu taşınmazın birbirlerine üstünlük oranları tartışılıp, her iki taşınmazın da imar parseli olması nedeniyle düzenleme ortaklık payı ilavesi ya da kesintisi yapılmaksızın mülkiyet kamulaştırma bedelinin, enerji nakil hattının geçtiği güzergah dikkate alınarak %50 oranında değer düşüklüğü verilmek suretiyle irtifak kamulaştırma bedelinin tespitine ve kamulaştırılan taşınmazda kurulacak irtifak hakkının ve mülkiyete konu kısmının davacı idare adına tesciline,

yazılı gerekçelerle davacı idare lehine vekalet ücreti verilmemesine dair İlk Derece Mahkemesinin kararında usul ve esas yönünden kanuna aykırılık görülmediğinden istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. Temyiz

B. Temyiz Yoluna Başvuran

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı davacı idare vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü diğer sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı ... malikleri arasındaki kamulaştırma konusu irtifak hakkı ve pilon yeri bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının son bendi uyarınca taşınmaz malın niteliği, tamamının yüzölçümü, geometrik durumu ve enerji nakil hattı güzergahı dikkate alınarak değer düşüklüğü oranı belirtilmek suretiyle mülkiyet kamulaştırmasına konu olan pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının tespit edilmesinde ve tespit edilen bedelin davalı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı da göz önüne alınarak, davanın niteliği gereği davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinde hukuka aykırı bir yön görülmemiştir.

4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,