Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/517 K.2024/4777

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.02.2020 Tarihli ve 2014/1009 Esas Sayılı Ara Kararı

Davalı tarafından 19.02.2020 tarihli duruşmadaki beyanında, mahkemenin 05.12.2011 gün ve 2011/510 Esas sayılı tensip ara kararı ile %15 teminat karşılığında davacı tarafın sahtecilik iddiasına istinaden ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 208 inci ve 209 uncu maddeleri gereğince Konya 12. İcra Müdürlüğünün 2009/9157 Esas sayılı icra takibinin tedbiren durdurulmasına yönelik verilen kararın, icra dosyasına yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi şeklinde değiştirilmesi talep edilmiş, mahkemece ihtiyati tedbir talebinin değiştirilmesine yönelik talebin reddine karar verilmiştir.

B. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 09.02.2022 Tarihli ve 2020/905 Esas, 2022/88 Karar Sayılı Kararı

Uyuşmazlığın icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir kararının değiştirilerek 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) 'nun 72 nci maddesinin 3 üncü fıkrasına göre icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi şeklinde ihtiyati tedbir kararı verilip verilemeyeceğine ilişkin olduğu anlaşılmakla dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılığın olmamasına göre davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

C. Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 11.05.2022 Tarihli ve 2014/1009 Esas, 2022/322 Karar Sayılı Kararı Davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş, karar davacılar vekilince istinaf edilmiştir.

D. Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 21.09.2022 Tarihli ve 2022/1138 Esas, 2022/1288 Karar Sayılı Kararı

Davanın ilk olarak Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2011/510 Esası ile açıldığı, 05.12.2011 tarihli tensip zaptının 9 uncu maddesinde icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar verildiği, davalı tarafın tedbir talebinin kaldırılması, olmadığı taktirde niteliğinin değiştirilmesine ilişkin talepte bulunduğu, mahkemece 07.12.2016 tarihli ara karar ile talebin reddine ilişkin karar verildiği, verilen kararın davalı tarafça istinaf edildiği, dosyanın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesine gönderildiği, yapılan inceleme sonucunda.

25.10.2017 tarih 2017/75 Esas 2017/1456 Karar sayılı karar ile davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği anlaşıldığından. 694 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile 5235 sayılı Kanuna eklenen ek 1 inci maddesi gereğince Dairenin yetkisizliğine karar verilmiştir.

E. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin 19.10.2023 Tarihli ve 2022/1640 Esas, 2023/1370 Karar Sayılı Kararı

Somut olayda Dairece verilen söz konusu kararın, uyuşmazlığı nihai olarak sonuçlandıran usul ya da esasa ilişkin bir karar niteliğinde olmadığı, geçici koruma tedbirine yönelik olarak verilmiş olan kararlar yönünden, koruma tedbiri kararının verildiği tarih itibarıyla yetkili olunması hali hariç, 5235 sayılı Kanun'un Ek Madde 1 hükmünün uygulama yerinin bulunmadığı, bu durumda Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulunca 06.06.2018 tarih ve 217 sayılı kararla Konya Bölge Adliye Mahkemesi faaliyete geçirilerek,

Konya ilinin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi yargı çevresinden çıkarılarak Konya Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresine dahil edilmiş olduğu ve 03.09.2018 tarihinden sonra verilen kararlar yönünden istinaf incelemelerinin bu mahkemede yapılacağı, Konya 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin esasa dair verdiği karar tarihi itibarıyla Konya Bölge Adliye Mahkemesinin faaliyete geçmiş olması, istinaf yoluna gidilen karara karşı Dairece her hangi bir istinaf incelemesi yapılmamış olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, menfi tespit istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Kanun'un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 694 sayılı Olağanüstü Hal Kapsamında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin (694 sayılı KHK) 136. maddesi ile 5235 sayılı Kanun'a eklenen "Yargı çevresinin değişmesi" başlıklı Ek madde 1 şöyledir; “Bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinin 25 inci madde uyarınca değişmesi halinde, bu değişikliğin uygulanması için Resmî Gazetede belirlenen tarihten önce ilk derece mahkemelerince verilen kararların istinaf incelemesinde, karar tarihi itibarıyla yetkili bölge adliye mahkemelerince yargı çevresinin değiştiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilemez. Yargı çevresinin değiştirilmesinden önce istinaf incelemesinden geçen dosyalar, yeniden istinaf incelemesine konu edilmesi halinde de ilk incelemeyi yapan bölge adliye mahkemesince sonuçlandırılır.”

C. Değerlendirme

Somut olayda, Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 19.02.2020 Tarihli ihtiyati tedbir talebinin değiştirilmesine yönelik talebin reddine ilişkin ara kararının istinaf edilmesi üzerine, incelemenin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesince yapılarak, 09.02.2022 tarihli ve 2020/905 Esas, 2022/88 Karar sayılı kararıyla davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesince görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,