Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/534 K.2024/6690

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ...Mahallesi 264 ada 6 parsel sayılı 48,32 m² yüzölçümlü taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle, 2010 yılında ...

Büyükşehir Belediyesinin aynı bölgede kamulaştırma işlemi başlattığını, dava konusu yere yakın yerler için birim fiyatı olarak 7.000,00 TL bedel belirlendiğini, günümüz koşulları düşünüldüğünde davacı kurumun tespit ettiği bedelin ne denli az, hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunun görüleceğini, taşınmaz her ne kadar 48,32 m² olarak görünüyor olsa dahi taşınmaz alanının yapılacak keşifte anlaşılacağı üzere fazla olduğunu, müvekkilinin uzlaşma komisyonu ile görüşmelere katılmadığını, belediye hudutları dahilinde olan davaya konu taşınmazın şehir merkezinde, belediyenin tüm hizmetlerinden yararlandığını, aynı zamanda elektrik,

su ve altyapısının yapıldığını, kamu kurum ve kuruluşlarına yakın bir konumda ticari faaliyetlerin en yoğun yapıldığı, mevcut ulaşım sorunu olmayan Sur ilçesinde olduğunu, acele kamulaştırma bedelinin taraflarınca kabulünün mümkün olmadığını, müvekkilinin aynı parayla aynı özellikte taşınmaz edinmesi mümkün olmadığından söz konusu mahalde keşif yapılarak taşınmazın gerçek değerinin tespiti ile bedele uygulanacak faizi ile birlikte davacı idareye yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile hak sahiplerine ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; önceki kararda lehe vekâlet ücretine hükmedildiğini, davalı tarafça bu karara karşı istinaf yoluna başvurulmadığından lehlerine usuli kazanılmış hakkın doğduğunu, dava konusu taşınmazla benzer özellikte olmayan bir taşınmaz satışının emsal alındığını, ayrıca emsal satışın muvazaalı olduğunu, dava konusu taşınmazla aynı bölgede bulunan ve kamulaştırma kapsamındaki diğer bir kısım dosyalarda m² birim fiyatının bu dosyadan belirlenen birim fiyattan daha düşük belirlendiğini,

ilk kararla tespit edilen bedelden acele el koyma kararı ile tespit edilen bedelin mahsubu sonrası kalan fark bedele ilk karar tarihine kadar, bozma sonrası tespit edilen fark bedele ise ikinci karar tarihine kadar yasal faiz işletmesi gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

2. Davalılar vekili sunulan istinaf dilekçesinde özetle; raporun gerçek durumu yansıtmaktan uzak olduğunu, bilirkişilerin yapı değerinde fahiş hataya düştüklerini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğu, bilirkişi heyetince uygun emsal karşılaştırması yapılarak taşınmazın değerinin hesaplandığı, arsa vasfındaki taşınmaz için raporda m² birim bedelinin 1072,51 TL olarak bulunduğu anlaşıldığından bilirkişi raporu ile arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza uygun emsal taşınmaz gözetilerek ve bilimsel yolla değer biçilmesinde herhangi bir isabetsizlik görülmediğinden istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf sebeplerini tekrar etmiş, emsal karşılaştırmasının usulüne uygun yapılmadığını, bedelin düşük belirlendiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası, 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,