Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/6002 K.2024/10406

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Bor Asliye Hukuk Mahkemesinin (İcra Hukuk Mahkemesi sıfatıyla) 05.03.2024 Tarihli ve 2024/13 Esas, 2024/12 Karar Sayılı Kararı

Davanın, satışın durdurulması ve haczin kaldırılması davası olduğu, asıl icra dairesi olan İstanbul 9. İcra Dairesinin 2020/24724 E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığı, bu dosya üzerinden haciz ve muhafaza kararı alındığı, bu işlem için Bor İcra Müdürlüğüne talimat yazıldığı, Bor İcra Müdürlüğünün 2024/22 Talimat sayılı dosyasından talimatın yerine getirilerek haciz mahallinde menkul eşya üzerinde haciz işleminin uygulandığı, ancak muhafaza işleminin yapılmadığı,

satışın durdurulması ve haczin kaldırılması taleplerinin, haciz ve muhafaza kararı alan esas icra dairesine ya da bu kararı alan icra dairesinin bağlı bulunduğu icra mahkemesine yapılabileceği, bu nedenle yetkili icra hukuk mahkemesinin esas icra dairesi olan İstanbul 9. İcra Dairesinin bağlı bulunduğu İstanbul İcra Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. İstanbul 35. İcra Hukuk Mahkemesinin 24.04.2024 Tarihli ve 2024/165 Esas, 2024/241 Karar Sayılı Kararı

Yetkisizlik kararı veren mahkeme tarafından uyuşmazlık her ne kadar hacizlerin kaldırılması ve satışın durdurulması olarak nitelendirilmiş ise de şikayet dilekçesinin incelenmesinde asıl talebin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 83/c maddesi gereğince haczedilemezlik şikayeti olduğu ve satışın durdurulması ile haczin kaldırılmasına yönelik talebin asıl talebin kabulüne karar verilmesi halinde doğması muhtemel sonuçlara ilişkin olduğu, somut olayda şikayete konu haczin, İstanbul 9. İcra Müdürlüğünün 2020/24724 Esas sayılı dosyasından yazılan talimat doğrultusunda, Bor İcra Müdürlüğü tarafından yapıldığı,

hacizle ilgili şikayetin talimat müdürlüğünün bağlı olduğu Bor Asliye Hukuk Mahkemesine (İcra Hukuk Mahkemesi sıfatıyla) yöneltildiği, davacının talebinin haczedilmezlik şikayeti olduğu, davacının haczedilmezlik şikayetinde bulunabileceği ve şikayeti inceleme konusunda talimat icra dairesinin haczine karşı Bor İcra Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (2004 sayılı Kanun) uyarınca haczin kaldırılması istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 2004 sayılı Kanun’un “İcra Mahkemesi” başlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesi şöyledir:

“İcra ve iflas dairelerinin muamelelerine karşı yapılan şikayetlerle itirazların incelenmesi icra mahkemesi hakimi yahut kanun gereğince bu görev kendisine verilmiş olan hakim tarafından yapılır.”

3. 2004 sayılı Kanun’un “Hacze Başlama Müddeti” başlıklı 79 uncu maddesinin ikinci fıkrasının şöyledir:

“Haczolunacak mallar başka yerde ise haciz yapılmasını malların bulunduğu yerin icra dairesine hemen yazar. Bu halde hacizle ilgili şikayetler, istinabe olunan icra dairesinin tabi bulunduğu icra mahkemesince çözümlenir. Resmî sicile kayıtlı malların haczi, takibin yapıldığı icra dairesince, kaydına işletilmek suretiyle doğrudan da yapılabilir."

4. 2004 sayılı Kanun’un “Haczedilen malların istinabe suretiyle satışı” başlıklı 360 ıncı maddesi şöyledir:

“Haczedilen mallar başka bir yerde bulunduğu takdirde satış, istinabe suretiyle yapılır. Artırma ve ihaleye mütedair ihtilaflar istinabe olunan icra dairesinin tabi bulunduğu icra mahkemesince hallolunur.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından, şikayete konu haciz işleminin Bor İcra Müdürlüğünün 2024/22 Esas sayılı dosyasına ilişkin olduğu anlaşılmakla uyuşmazlık konusunu inceleme yetkisi Bor Asliye Hukuk Mahkemesine (İcra Hukuk Mahkemesi sıfatıyla) aittir.

III. KARAR