Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/6873 K.2025/5340

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesince gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Hatay ili,.. . ilçesi, ... Mahallesi 90 parsel sayılı taşınmazın 30.354,00 m²lik kısmı ile 103 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazların müvekkili idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı taraf süresinde cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu 103 parselin tamamının, 90 parsel sayılı taşınmazda ise davalı payının tapu kaydının iptali ile kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedelinin yüksek hesaplandığını, kapitalizasyon faiz oranının ve objektif değer artış oranının idare aleyhine olacak şekilde hatalı alındığını, verilerin doğru uygulanmadığını, fark bedelin açıkça belirtilmediğini, faiz hükmünün hatalı kurulduğunu, idare yararına vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedeli tespit edilirken yörenin şartlarının, ülkemizdeki fiyat artışlarının ve enflasyonun göz önünde bulundurulmadığını, Reyhanlı'da taşınmaz fiyatlarının oldukça yüksek olduğunu, emsal tarlaların değerlerinin araştırılmadığını, bedelin hakkaniyete uygun olmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmaza net gelire göre değer biçilmesinde, %20 oranında objektif değer artışı ve %4 oranında kapitalizasyon faiz oranı uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığından başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvuru dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların Eski Killik köyü 363 parsel ile trampa edildiğini belirterek 17.02.2015 tarihli trampa sözleşmesini sunmuş, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Arazi niteliğindeki taşınmazlara 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca net geliri esas alınarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Davalı vekili trampa sözleşmesi sunmuş ise de Hatay İdare Mahkemesinin 2014/1623 Esas ve 2014/1632 Karar sayılı kararı ile Mülkiyeti Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğüne ait olan toplam 14179995 m² arazinin Hazine adına bedelsiz devredilmesine ilişkin 31.07.2009 günlü,

192 sayılı Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Yönetim Kurulu kararı ile bu kararın dayanağını oluşturan 09.02.2009 günlü 2009/T-1 sayılı Başbakanlık Yüksek Planlama Kurulu kararının 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ekli listesinde iktisadi devlet teşekkülü olarak sayılan ve ana statüsünde belirtilen konularda faaliyette bulunan TİGEM'e ait Hatay Tarım İşletmesi Müdürlüğünün kullanımında bulunan arazilerin, herhangi bir yasal dayanak olmaksızın,

Reyhanlı Barajının göl alanında kalacak taşınmazlarla takas edilmesini teminen Hazine adına bedelsiz devredilmesine yönelik dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptal edildiği gözetildiğinde ve dosya arasında idarenin kamulaştırmadan vazgeçtiğine ilişkin sunulu bir evrakda bulunmadığından mahkemenin taşınmazın bedeline hükmetmesi doğrudur.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,