Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E.2024/7305 K.2025/4367

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ..., Şehreküstü Mahallesi 6030 ada 17 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; taşınmazın gerçek değerinin tespitini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalıya ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun gerçeklikten uzak olduğunu, belirlenen bedelin yüksek olduğunu, emsal incelemesinin usul ve kanuna aykırı olarak yapıldığını, emsal alınan Şehreküstü Mahallesi 6031 ada 14 parsel sayılı taşınmaz mağaza niteliğinde taşınmaz olup emsal taşınmazın değeri içerisinde dükkanın ticari değeri de bulunduğundan söz konusu ticari amaçlı satışın değerlendirmeye esas alınamayacağını, emsal alınan taşınmazın kamulaştırma sahası içinde bulunduğunu, bu nedenle emsal olma niteliği taşımadığını, müvekkili idarece sunulan emsallerin değerlendirmeye esas alınmadığını,

Kıymet Takdir Komisyonunca belirlenen bedel ile hükme esas alınan rapor arasında fahiş fark bulunduğunu, müvekkili idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, davanın 4 ay içerisinde sonuçlanmamasında kusuru bulunmayan müvekkili idare aleyhine faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili istinaf dilekçesine özetle; emsalin uygun olmadığını, aynı bölgedeki taşınmazlar için farklı değerler belirlendiğini, emsal ile dava konusu taşınmazın mukayese katsayılarının hatalı olduğunu, dava konusu taşınmaza 40 metre mesafede bulunan emsal taşınmazın satış tarihindeki m² birim bedeli 99.196,27 TL iken dava konusu taşınmaza 36.700,00 TL/m² takdir edilmesinin hatalı olduğunu, belirlenen değerin düşük olduğunu ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda, dava konusu taşınmaz ile emsalin eksik ve üstün özellikleri kıyaslanarak, dava konusu taşınmazın bulunduğu mevki, konumu, imar durumu, yüzölçümü, dava tarihindeki nitelikleri gibi değerine etki edecek unsurlar ve halihazırdaki durumları yönünden yapılan kıyaslama ile dava konusu taşınmazla aynı amaçla kamulaştırılmış taşınmazlar hakkında intikâl eden dava dosyalarında davalı olan taşınmazlar yönünden belirlenen m² fiyatları,

bu taşınmazların arsa metrekare rayiç değerlerinin birbirleriyle yapılan kıyaslaması sonucu bedellerin uyumlu olduğu dikkate alındığında, dava konusu taşınmaz için hükmedilen m² birim bedelinin adil ve hakkaniyetli olduğu sonucuna varıldığından, istinaf başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak üzerindeki yapıya ise aynı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendi uyarınca resmi birim fiyatları esas alınıp yıpranma payı düşülerek değer biçilmiş olmasında bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre; usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,